31 december 2005 -  beluister de uitzending (RealAudio) |
| De oudejaarsuitzending van Knetterende Letteren (31 december 2005, 747 AM, 14.00-15.00 uur) is het hele uur gewijd aan een gesprek met de schrijver A.F.Th, voorheen A.F.Th. van der Heijden. Terwijl zijn romancyclus De Tandeloze Tijd nog altijd op voltooiing wacht, werkt A.F.Th al weer enkele jaren aan een nieuwe romancyclus, Homo Duplex. In februari 2003 verscheen de proloog, De Movo Tapes. Voor april 2006 staat het vervolgdeel Het schervengericht, een transatlantische tragedie aangekondigd. In het interview vertelt A.F.Th dat hij momenteel bezig is met de montage van de definitieve tekst, die hij op 27 januari 2006, de 250e geboortedag van Mozart, bij zijn uitgever zal inleveren. Het oudejaarsgesprek bevat een aantal primeurs. Zo is er de onverwachte aankondiging van een kleiner deel van de Homo Duplex-cyclus, getiteld Drijfzand koloniseren, dat al eind februari - dus nog vóór Het schervengericht - zal verschijnen. In Drijfzand koloniseren werpt A.F.Th al een blik vooruit op het uiteindelijke slot van de hele cyclus. Verder kondigt A.F.Th een ‘satellietboek’ van de cyclus aan: een korte roman, getiteld Verliefd tegen, ‘een ongecompliceerde liefdesroman’ die hij na voltooiing van Het schervengericht wil gaan schrijven. Ook maakt A.F.Th bekend dat zijn eerste, nooit gepubliceerde roman uit 1972, Bejaardenhuis op het Dak van de Wereld, in 2009 zal verschijnen bij uitgeverij Atlas, in een nog op te zetten reeks met oerboeken. Bejaardenhuis op het Dak van de Wereld, door A.F.Th ‘een mooie mislukking’ genoemd, gaat over een filosofisch georiënteerde jongeman die een driedelig werk van Ethica schrijft, waarin hij ‘glashard aantoont dat de mensheid moet ophouden te bestaan.’ In het gesprek vertelt A.F.Th verder over het schrijven van het onmogelijke boek waar alles in staat, over het verlangen om te ontsnappen aan de tijd en aan jezelf (de thema’s van respectievelijk De Tandeloze Tijd en Homo Duplex), over de worsteling met de doodsangst, over engagement, over het autobiografische gehalte van zijn romans en het werkproces aan een romancyclus in wording. Presentatie: Kenneth van Zijl |
| 24 december 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Waarom lezen we romans? Waarom laten we ons meevoeren naar plaatsen die nooit hebben bestaan en nooit zullen bestaan? Waarom laten we ons bedriegen door letters? Want het is tenslotte allemaal fictie, het is allemaal verzonnen. Wat zoeken we in de literatuur? Herkenning, troost, verontrusting, inzicht, inspiratie? Over die vragen buigt zich het Forum, met de schrijvers Doeschka Meijsing, Allard Schröder en Arie Storm. Verder een gesprek met Ariëlla Kornmehl. In haar tweede roman De vlindermaand ontvlucht een jonge Nederlandse vrouw haar leven in Nederland omdat zij niet in staat is een grote teleurstelling te verwerken. In Zuid-Afrika probeert ze zich staande te houden, maar het kleine beetje evenwicht dat ze er vindt blijkt erg wankel. Elly de Waard bespreekt in de Schaduwboekhouding Le Grand Meaulnes - Het Grote Avontuur, dat voor haar één van de meest betoverende romans uit de literatuurgeschiedenis is. Het is het enige boek dat Alain Fournier ooit schreef (in 1913, een jaar later kwam hij om op het slagveld van Verdun), maar wel één dat hem gelijk onsterfelijk zou maken. Een onvervalste avonturenroman over een onmogelijke liefde. Presentatie: Kenneth van Zijl |
| 17 december 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Buiten de gangbare literaire paden gaat Dick Schouten al twintig jaar zijn eigen gang in de literatuur. In zijn zevende roman Door het vuur trekt de (autobiografische) hoofdpersoon naar Parijs om daar een boek te schrijven dat frontaal de aanval opent op de gangbare (literaire) smaak, vooroordelen en zekerheden. Met een paar honderd verkochte boeken per titel is hij niet bepaald een succesauteur. Past de vraag: wat drijft Dick Schouten? Elsbeth Etty, Arie Storm en Rob Schouten bespreken in het Forum hun lijstjes met de mooiste én de meest teleurstellende boeken van het afgelopen jaar. |
| 10 december 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| In de poëziewereld woedt al enige tijd een polemiek over wat poëzie vermag, én over de kwaliteit van de poëziekritiek. Zo zou er te veel aandacht zijn voor vorm en techniek, en te weinig voor inhoud. Ook zou er bij sommige critici een taboe bestaan op begrijpelijkheid, emotie en anekdotiek. In het Forum debatteren drie ingewijden: dichteres Hagar Peeters, dichter en criticus Rob Schouten, en Thomas Vaessens, hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde en tot voor kort poëziecriticus bij Het Financieel Dagblad. Kort Italiaans, verhalen van hedendaagse Italiaanse schrijvers is een mozaïek van wat Italië aan moderne literatuur te bieden heeft. Twintig verschillende, vaak absurde verhalen. Te gast is Pinuccia Drago, een van de samenstellers van de bundel. Absurdistische gebeurtenissen kenmerken ook de verhalen in de bundel Twee Heren en ander proza van Kurt Schwitters. Schwitters is vooral bekend door zijn dadaïstische beeldend werk, zijn poëzie en zijn toneelteksten. Striptekenaar en ontwerper Joost Swarte is deze week Schaduwboekhouder, en vertelt hoe hij blij verrast in aanraking kwam met het minder bekende verhalend proza van de kunstenaar. |
| 03 december 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| De Franse schrijver Patrick Modiano (1945) geldt in Frankrijk sinds de Prix Goncourt 1978 als één van de belangrijkste hedendaagse schrijvers. In ons land moet hij het nog altijd stellen met een kleine schare trouwe fans. In zijn nieuwste, meest autobiografische roman Een stamboek doet Modiano als in een proces-verbaal verslag van de geschiedenis van zijn ouders en zijn eenzame jeugd. Wanda Reisel, Frits Abrahams en J. Bernlef (vertaler van het boek) bespreken zaterdag Een stamboek. Hwang Sok-yong, de belangrijkste hedendaagse auteur van Zuid-Korea, beschrijft in Mijnheer Han op gedurfde wijze een onmenselijke samenleving die lijdt onder de wrede opdeling in Noord en Zuid. Korea was dit jaar ‘Schwerpunkt’ op de Frankfurter Buchmesse. Mijnheer Han is een grootse kennismaking met de Koreaanse literatuur. In de uitzending zaterdag een gesprek met Remco Breuker, vertaler en Korea-kenner. Ballade van de winstwaarschuwing. De vierde bundel in vijfentwintig jaar. Dichter Martin Reints is een man van weinig woorden. En toch blijven het sprankelende en betoverende gedichten die getuigen van een intact gebleven verwondering over hoe de dingen functioneren. |
| 26 november 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| De critici Elsbeth Etty en Rob Schouten, en de socioloog Dick Pels bespreken in het Forum de nieuwe roman van Michel Houellebecq Mogelijkheid van een eiland. In zijn boek wordt de wereld bewoond door gekloonde menstypen, die niet belast zijn met het verlangen naar geluk. Zij kijken terug op de twintigste-eeuwse mens en verbazen zich erover dat liefde, emotie en seksualiteit zo belangrijk gevonden werden. Is zijn succes een mediahype of is hij werkelijk een schrijver met een belangwekkende visie op onze tijd? In de Schaduwboekhouding bespreekt schrijver Kees van Beijnum (van o.a. de verfilmde romans Dichter op de Zeedijk, Oesters van Nam Kee) het boek Cannary Row van John Steinbeck. Een schrijver die met grote compassie schrijft over het leven van kleine mensen tussen het afval van conservenfabrieken op een visafslag in Californië. Voor het schrijven / van een goede liefdesbrief / is kennis van het begeerde / geslacht een eerste / vereiste. En zelfkennis. Een typerende strofe uit de nieuwe dichtbundel ‘Proeven van moord’ van Elly de Waard: nuchter, humorvol en raak. De dichter geeft zaterdag een toelichting in de uitzending van Knetterende Letteren. |
| 19 november 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Vertaler Jan Jonk komt vertellen over zijn levenswerk, de vertaling van de complete werken van William Shakespeare op basis van de brontekst. Een project waaraan hij al 27 jaar werkt, en dat hij binnenkort hoopt af te ronden. Volgens Jonk hebben zijn voorgangers zich altijd gebaseerd op latere edities van het werk, en is hij de eerste die van de oerversie uitgaat. De Vlaamse schrijver Stefan Brijs schreef De Engelenmaker. Een originele, intrigerende roman vol dorpsgeklets, religieuze symboliek en wetenschappelijke uiteenzettingen. Net als in zijn eerdere roman Arend wekt Brijs de sympathie voor de mismaakten. En laat hij in het midden wat goed is en wat kwaad, wat gek is en wat normaal. Het Forum discussieert over de rol die literaire smaak speelt in het leven van een uitgever, een criticus en een boekhandelaar. Met onder anderen Rob Schouten en Wouter van Oorschot. |
| 12 november 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Arie Storm, Rob Schouten en Stine Jensen bespreken in het Forum nieuwe en verdwenen woorden in de Dikke van Dale, en winden zich op over de zoveelste spellingvernieuwing. Marita Mathijsen is de grootste pleitbezorger van de 19-de eeuwse Nederlandse literatuur. En terecht. In de Schaduwboekhouding bespreekt zij het prachtige Familie en Kennissen van François HaverSchmidt alias Piet Paaltjens. Fouad Laroui schreef Het tragische einde van Philomene Tralala. Over een energieke vrouw die niet in één hokje te plaatsen is, en die schandaal na schandaal veroorzaakt in het Franse literaire wereldje. |
| 05 november 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Ruim tien jaar na zijn dood lijkt Willem Frederik Hermans nog springlevend. Elsbeth Etty, Frits Abrahams en Willem Otterspeer, de biograaf van Hermans, doen een poging de houdbaarheid van zijn werk te onderzoeken en de raadsels rond de mens Hermans te ontrafelen. Pieter Waterdrinker over zijn roman Duitse bruiloft, een welhaast Hermansiaanse ontmaskering van het theater van het leven. |
| 29 oktober 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| In het Knetterende Letteren Forum discussiëren de schrijvers Arie Storm, Wanda Reisel en Rob Schouten over de opmars van de autobiografie in de literatuur. ‘Echt gebeurd’ geeft literatuur een meerwaarde in de ogen van het publiek. Maar is ‘echt gebeurd’ wel een literair criterium? Hanneke van der Heijden en Margreet Dorleijn stelden het boek Moderne Turkse verhalen samen, een bloemlezing van korte verhalen van de belangrijkste literaire figuren uit de Turkse literatuurgeschiedenis van 1880 tot heden. Bas Heijne is Schaduwboekhouder van dienst. Hij bespreekt De Geheime Agent, de superieure roman van Joseph Conrad (Heart of Darkness), een boek uit 1907 dat door zijn stijl en thematiek van dreigend terrorisme gisteren geschreven lijkt. |
| 22 oktober 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Deze uitzending staat in het teken van het verhaal. In het Forum praten Joost Zwagerman, Thomas Verbogt en Thomas Vaessens over het verhaal als genre. Is het verhaal het stiefkind van de Nederlandse literatuur? Zwartzuur is het prachtige fictiedebuut van Anneloes Timmerije. Acht verhalen over mensen die zoeken naar een opening in het verborgen deel van hun leven. Maartje Somers bespreekt de verhalenbundel De citroentafel van de Engelse schrijver Julian Barnes. De bundel bevat elf verhalen, met als overkoepelend thema de consequenties van het ouder worden voor jezelf en voor je relatie met anderen. |
| 15 oktober 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| De critici Arjan Peters, Marja Pruis en Arie Storm laten in het Forum hun licht schijnen over literaire prijzen: de Nobelprijs en de AKO Literatuurprijs. In de rubriek Schaduwboekhouding vertelt Charlotte Mutsaers hoe de roman De man die zijn haar kort liet knippen van de Vlaamse schrijver Johan Daisne haar leven veranderde. Nachtlicht, het romandebuut van de Spaanse schrijver Albert Sandez Pinol, is een literaire sensatie. Het boek staat al twee jaar op de bestsellerlijsten in Spanje en verschijnt in meer dan dertig landen in vertaling. NRC-redacteur Michel Krielaars las de Nederlandse vertaling. |
| 08 oktober 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Angelsaksische literatuur/ Kinderboekenweek In het Forum praten hoogleraar Britse letterkunde Richard Todd, en critici Stine Jensen en Arie Storm, over de nominaties voor de MAN Booker Prize en over de stand van zaken in de Angelsaksische literatuur. De oogst was dit jaar zo rijk dat grote schrijvers als Ian McEwan, Salman Rushdie en J.M. Coetzee de shortlist niet haalden. Dichteres Astrid Lampe over haar nieuwe bundel Spuit je ralkleur. De poëzie van Lampe wordt per bundel mysterieuzer. Wat wil de dichteres? Een gesprek met Edward van de Vendel, schrijver van het kinderboekenweekgeschenk Wat rijmt er op puree? Presentatie: Kenneth van Zijl - |
| 01 oktober 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Het Forum over het experiment in de literatuur. Wat zijn de voorwaarden waaraan experimenteel proza moet voldoen om nog (net) gelezen te kunnen worden? Wat beoogt het experiment eigenlijk? En waarom slaat het niet aan in Nederland? Sybren Polet aan de telefoon, en Arie Storm, Rob Schouten en Ilja Pfeiffer aan de gesprekstafel. Doeschka Meijssing bespreekt in de rubriek Schaduwboekhouding de verhalenbundel De bruine vriend van Simon Vestdijk. Debutant Cyriel van Rossum schreef de roman En dan juist uitbreken. Een boek over het leven in het hiernamaals, dat toch minder rooskleurig is dan we zouden willen geloven. |
| 24 september 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| In het Forum praten Elly de Waard, Koos van Zomeren en Rob Schouten over het landschap in de literatuur. In vergelijking met de buitenlandse literatuur speelt de natuur geen rol van betekenis (meer) in de Nederlandse letteren. Hangt de toekomst van het landschap in onze literatuur af van de toekomst van het landschap zelf? Vertaalster Marianne Kaas is te gast. Het gesprek zal gaan over de Franse schrijver Pierre Bergounioux, wiens werk op het eerste gezicht even ongenaakbaar oogt als het landschap dat hij met grote intensiteit bezingt, de ruige natuur van zijn geboortestreek, de Limousin. |
| 17 september 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Schrijver Henk Bernlef over De onzichtbare jongen, zijn nieuwe roman over een bijzondere vriendschap tussen twee jongens en de dromen die ze - tevergeefs - najagen. Kester Freriks bespreekt in het kader van de Schaduwboekhouding het boek Honger van de Noorse Nobelprijswinnaar Knut Hamsun. Een even hilarische als tragische roman uit 1890 die leest alsof hij gisteren geschreven is, over een journalist die op alle mogelijke manieren probeert niet te sterven van de honger. In het Forum vragen de programmamakers zich deze week af hoe het is gesteld met de leescultuur in Nederland. In welke mate is er bijvoorbeeld sprake van ontlezing onder jongeren? En in hoeverre is de bibliotheek van boekentempel naar multimediaal centrum getransformeerd? Onderzoeksresultaten en deskundigen spreken elkaar tegen. Reden genoeg om gasten Nelleke Noordervliet, Arie Storm en Thomas Vaessens eens aan de tand te voelen. |
| 10 september 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Naar aanleiding van onze nieuwe rubriek Schaduwboekhouding praten we in het Forum over de mechanismen die maken dat sommige schrijvers en romans uit de belangstelling verdwijnen. Met literair criticus Rob Schouten, hoogleraar Moderne Nederlandse letterkunde Thomas Vaessens, en uitgever Joost Nijsen. Een gesprek met Gerrit Komrij naar aanleiding van zijn schrijverskladboek Eendagsvliegen en de documentaire De gelukkige Schizo over leven en werk van de schrijver, die later deze maand in Het uur van de Wolf wordt uitgezonden. De Amerikaanse schrijver Paul Auster schreef met Brooklyn dwaasheid opnieuw een roman waarin de personages een poging doen om te ontsnappen aan de benauwende werkelijkheid en een nieuwe draai aan hun leven te geven. Een gesprek met Hans Bouman, literair criticus van de Volkskrant. |
| 03 september 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| In het Forum buigen literatuurcritici Frits Abrahams, Elsbeth Etty, en Rob Schouten zich over de vraag of de polemiek nog leeft in literair Nederland. Dit naar aanleiding van het pamflet Denkend aan Holland van Thomas Rosenboom, waar hij nauwelijks reacties op kreeg. Een bespreking van de roman Kentering van een huwelijk van Sándor Márai door kunstredacteur van NRC Handelsblad Michel Krielaars. In deze roman schetst Márai, vooral bekend van het veelgeprezen Gloed, een vlijmscherp portret van de Hongaarse bourgeoisie aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De eerste aflevering van de nieuwe rubriek Schaduwboekhouding, (meer info is te vinden onder 'Rubrieken') waarin onterecht in de vergetelheid geraakte boeken en schrijvers opnieuw onder de aandacht worden gebracht. |
| AntiQbook |
| 27 augustus 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Knetterende Letteren herhaalt deze zomer de hoogtepunten van het afgelopen seizoen. Een gesprek met beeldend kunstenaar, schrijver en sluismeester Miek Zwamborn over haar tweede roman Vallend hout, een ingetogen verhaal over een tuin die door twee mensen wordt onderhouden. Te gast is ook schrijver/illustrator Harrie Geelen. Na vele kinderboeken van zijn hand verscheen vorig jaar zijn eerste boek voor volwassenen: Het Nijlpaard Ellende, een tragikomische vertelling over het leven van een dertienjarige jongen. Doeschka en Geerten Meijsing schreven de dubbelroman Moord & Doodslag, waarin zij zich ongegeneerd uit laten over elkaar en hun beider schrijverschap. Een gesprek met Geerten Meijsing over dit unieke project. |
| 20 augustus 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Knetterende Letteren herhaalt deze zomer de hoogtepunten van het afgelopen seizoen. Zou het niet heerlijk zijn om lekker in bed te blijven liggen. Gewoon niets doen. Een beetje lezen, meer niet. Het Knetterende Letteren Forum mijmert over het literaire genot van lui zijn met schrijvers en levensgenieters Doeschka Meijsing, Menno Wigman en Rob Schouten. Verder Nelleke Zandwijk over haar tweede roman Avonturen van een uitslover, waarin een beeldend kunstenares worstelt met haar verslavende liefde voor een getrouwde man. Schrijver Louis Ferron bespreekt het werk van Sebastian Haffner, Duits journalist / historicus, die met zijn boeken over Hitler, Churchill en de geschiedenis van Duitsland en Pruisen een miljoenenpubliek aan zich bond. Presentatie: Kenneth van Zijl |
| 13 augustus 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Knetterende Letteren herhaalt deze zomer de hoogtepunten van het afgelopen seizoen. Een heel uur met schrijver Jeroen Brouwers die dit jaar 65 jaar werd. Knetterende Letteren zocht hem op in het Belgische Zutendaal waar hij verscholen in de bossen in alle eenzaamheid aan zijn boeken werkt. Een gesprek over o.a. zijn voorliefde voor afgelegen plekken aan de rand van de wereld, over het schrijverschap als roeping en noodlot en over waarachtige woede als motor van de polemiek. Presentatie: Kenneth van Zijl |
| 06 augustus 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Knetterende Letteren herhaalt deze zomer de hoogtepunten van het afgelopen seizoen. Hoewel het schrijven van brieven een uitstervende kunst lijkt, wordt de correspondentie tussen schrijvers en kunstenaars gretig uitgegeven èn gelezen. Het Forum verliest zich in de Brief als ego-document en literair genre. Met Marita Mathijsen, hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de UvA, Elsbeth Etty, columnist/recensent bij NRC Handelsblad en bijzonder hoogleraar literaire kritiek aan de VU, en Kees Fens, criticus. En een gesprek met schrijver Tommy Wieringa. Zijn jongste roman Joe Speedboot gaat over de verlamde puber Fransje, de verteller van het verhaal. Zijn leven neemt een verrassende wending nadat hij de titelheld heeft leren kennen. Fransje stijgt uit boven zichzelf en brengt het tot armworstelaar. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 30 juli 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Knetterende Letteren herhaalt deze zomer de hoogtepunten van het afgelopen seizoen. Een gesprek met Sanneke van Hassel over haar debuut, de verhalenbundel IJsregen. Over mensen die een manier zoeken om grip te krijgen op hun leven, waarbij iets groter dan zijzelf hen steeds de baas blijkt. Toen journalist Frank Westerman in 1983 oog in oog stond met een in de 19e eeuw opgezette zwarte man, voelt hij een ongerichte schaamte. In El Negro en ik beschrijft hij zijn zoektocht naar het Europese denken over slavernij, kolonialisme en racisme. Een interview met hem. Vorig jaar verscheen van Hans Verhagen Moeder is een rover. Hij lijkt bezig met een inhaalslag: sinds het jaar 2000 drie bundels met nieuwe gedichten van zijn hand. Alle werden lovend ontvangen. Een gesprek met deze steeds vernieuwende dichter. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 23 juli 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Knetterende Letteren herhaalt deze zomer de hoogtepunten van het afgelopen seizoen. Een bibliotheek zo groot dat je erin kunt verdwalen. Is dat de droom van elke bibliofiel? Het Knetterende Letteren Forum boog zich over de vraag wat mensen drijft tot het verzamelen van boeken. Over aankoop en verkoop van boeken, ruimtegebrek en hebzucht. Met groot-boekverzamelaars Atte Jongstra, Arie Storm en Elly de Waard. Schrijver Toon Tellegen leest twee verhalen voor uit zijn jongste bundel Middenin de nacht. Het zijn de beginwoorden van verhalen waarin het donker en stil is en waarin dieren vooral niet slapen, maar zich overgeven aan filosofische bespiegelingen over het leven. Mance Post werd berucht met de slordig aangeklede kinderen uit de Madelief-boeken van Guus Kuijer. Maar ze illustreert niet alleen kinderboeken, haar prenten bevolken ook de dierenverhalen van Toon Tellegen. Een gesprek over vijftig jaar illustratorschap. presentatie: Kenneth van Zijl. |
| 16 juli 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Knetterende Letteren herhaalt deze zomer de hoogtepunten van het afgelopen seizoen. Schrijver Gerrit Krol werd vorig jaar zeventig. Knetterende Letteren zocht hem toen thuis op, in Drente, voor een lang gesprek over zijn leven, zijn schrijverschap en zijn jongste roman Rondo Veneziano. Een romance tussen een oudere wiskundige en een jonge vrouw, overspel, bedrog en wetenschap tegen de achtergrond van een wiskundig congres in Venetië. Kortom ‘een echte Krol’. presentatie: Kenneth van Zijl. |
| 09 juli 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Knetterende Letteren herhaalt deze zomer de hoogtepunten van het afgelopen seizoen. Het Forum over de reiziger en zijn literaire bagage. Inspireren boeken tot het maken van reizen en inspireren reizen tot het lezen van boeken? Met schrijver Rob Schouten, columnist Frits Abrahams en Henk Pröpper, directeur van het Nederlands literair productie- en vertalingenfonds. Een gesprek met schrijver/journalist Kester Freriks over Hjalmar Söderbergs Dokter Glas. Een Zweedse roman die de lezer medeplichtig maakt aan moord uit liefde. Ruim elf jaar na haar veelgeprezen debuut verscheen haar tweede roman Doel: liefde, waarin de 47-jarige schrijver Simon Heller zijn leven wil herscheppen. Een gesprek met schrijfster Ingrid Baal. |
| 02 juli 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Knetterende Letteren herhaalt deze zomer de hoogtepunten van het afgelopen seizoen. Ruim honderd jaar na zijn dood worden zijn toneelstukken nog altijd volop gespeeld en zijn verzamelde verhalen verschijnen in een nieuwe Nederlandse vertaling die weer een paar generaties mee kan. In het Forum aandacht voor Anton Tsjechov, met vertaalster Aai Prins, regisseur / schrijver Ger Thijs en hoogleraar Slavische letterkunde Willem Weststeijn. Een gesprek met Erik Menkveld over zijn derde dichtbundel Prime time, waarin hij op zoek is naar het verhaal achter de kakafonie van stemmen die wij dagelijks over ons krijgen uitgestort. |
| 25 juni 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Opvallend veel schrijvers maken een overstap naar een andere uitgeverij in de hoop op betere boeken en betere verkoop. Is het voorgoed gedaan met de huwelijkse trouw tussen uitgevers en schrijvers? In het Forum een discussie met uitgever Joost Nijsen, schrijver en criticus Arie Storm en schrijver Kees van Beijnum. Een gesprek over de nieuwe, net vertaalde roman Zaterdag van de Engelse schrijver Ian McEwan met liefhebber Doeschka Meijsing. De roman is volgens vele critici z’n beste tot nu toe. Hij beschrijft een dag uit het leven van een neurochirurg wiens rimpelloze bestaan plotseling zijn vanzelfsprekendheid verliest. Schrijfdokter Thomas Rosenboom bespreekt de inzendingen van luisteraars op zijn schrijfopdracht: iemand die net had besloten ontslag te nemen is benoemd tot medewerker van het jaar en moet een dankwoord houden. |
| 18 juni 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Gesprek met Esther Jansma, die wordt beschouwd als één van de belangrijkste dichters van dit moment. Na vijf jaar is er haar nieuwe bundel Alles is nieuw. De Albanese schrijver Ismail Kadare kreeg onlangs de Man International Booker Prize, een nieuwe alternatieve Nobelprijs. Onder het verstikkende regime van Enver Hoxha schreef hij wereldliteratuur. Te gast is zijn biograaf Piet de Moor. Het Forum over het Spannende Boek. Wat maakt de thriller voor de lezer zo aantrekkelijk en is de misdaadroman inmiddels een volwassen literair genre geworden? Een discussie tussen de thrillerschrijvers René Appel en Ina Bouman; en Arie Storm, schrijver en criticus. Elsbeth Etty, Frits Abrahams en Arie Storm discussiëren in het Forum over de vraag of de Nederlandse literatuur niet een ongevaarlijke, vrijblijvende speeltuin is geworden. Heeft onze literatuur een Houellebecq nodig? presentatie: Kenneth van Zijl |
| 11 juni 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Elsbeth Etty, Frits Abrahams en Arie Storm discussiëren in het Forum over de vraag of de Nederlandse literatuur niet een ongevaarlijke, vrijblijvende speeltuin is geworden. Heeft onze literatuur een Houellebecq nodig? Schrijfdokter Thomas Verbogt behandelt de ingezonden verhalen van luisteraars. Een gesprek met vertaler Harrie Lemmens over het werk van de Braziliaanse auteur João Ubaldo Ribeiro. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 04 juni 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Wie had ooit kunnen denken dat Maria Dermoût in Syrië zou worden uitgegeven en Marcel Möring in Bangladesh? Steeds meer Nederlandse literatuur verschijnt in steeds meer buitenland. Het Forum hierover met o.a. Henk Pröpper, directeur van het Nederlands Literair Productie en Vertalingenfonds en Abdelkader Benali, schrijver. Heere Heeresma werd in de jaren 60 en 70 bekend met o.a. Een dagje aan het strand en Han de Wit gaat in ontwikkelingshulp. Na jaren van relatieve stilte verscheen onlangs Een jongen uit plan-Zuid (’38-’43 deel 1): herinneringen aan zijn jongensjaren waarin de joodse buurtbewoners tijdens de oorlog één voor één verdwenen. Presentatie: Kenneth van Zijl |
| 28 mei 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Vrouwen houden meer van boeken dan van seks, de nieuwe spelling is menigeen een doorn in het oog: het Forum buigt zich over deze en andere actuele kwesties. Met schrijvers Wanda Reisel, Nelleke Noordervliet en Rob Schouten. Schrijfdokter Manon Uphoff bespreekt verhalen van luisteraars die werden ingezonden n.a.v. haar schrijfopdracht. Een gesprek met Gerda Meijerink over de Duitse schrijver W.G. Sebald. In zijn boeken vertelt hij op ingetogen manier de vergeten verhalen van mensen die in de twintigste eeuw door oorlog en vernietiging op drift raakten. Presentatie: Kenneth van Zijl |
| 21 mei 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Het Forum over Het Boek Voorbij: de multimediale uitdaging aan de uitgever. Nieuwe uitgeverijen schermen met nieuwe multimediale toepassingen als antwoord op ontlezing en verzadiging van de boekenmarkt. Mist de traditionele uitgever de boot? Met Peter van Gorsel, directeur van Mediaopleidingen van de Hogeschool van Amsterdam; Lex Jansen van de Arbeiderspers; en Elsbeth Etty, literatuurcritica. Deze week verschijnt de dubbelroman Moord & Doodslag van Doeschka en Geerten Meijsing, waarin zij zich ongegeneerd uit laten over elkaar en hun beider schrijverschap. Een gesprek met Geerten Meijsing over dit unieke project. Jan de Jong van Uitgeverij de Buitenkant. Samen met zijn compagnon Chang-Chi Lan-Ying ontving hij De Grafische Cultuurprijs 2005 voor de opvallende boeken die zij de afgelopen 25 jaar realiseerden. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 14 mei 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Het Forum over het literaire debuut. Hoe is het om voor het eerst een roman uit te brengen? De ervaringen van Beitske Bouwman, Jowi Schmitz en Chiara Tissen, die allemaal onlangs debuteerden. Schrijfdokter Thomas Rosenboom behandelt de verhalen die zijn ingezonden n.a.v. zijn schrijfopdracht. Een gesprek met Yolanda Entius over haar debuutroman Rakelings. Over de grillen van het lot en de hardnekkigheid van mensen die zich niet klein laten krijgen. Door toeval raken de levens van de personages met elkaar verweven. |
| 07 mei 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Een heel uur met schrijver Jeroen Brouwers die onlangs 65 jaar werd. Knetterende Letteren zocht hem op in het Belgische Zutendaal waar hij verscholen in de bossen in alle eenzaamheid aan zijn boeken werkt. Een gesprek over o.a. zijn voorliefde voor afgelegen plekken aan de rand van de wereld, over het schrijverschap als roeping en noodlot en over waarachtige woede als motor van de polemiek. |
| 30 april 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Het Forum over de reiziger en zijn literaire bagage. Inspireren boeken tot het maken van reizen en inspireren reizen tot het lezen van boeken? Met schrijver Rob Schouten, columnist Frits Abrahams en Henk Pröpper, directeur van het Nederlands literair productie- en vertalingenfonds Schrijfdokter Thomas Rosenboom bespreekt de verhalen die zijn binnengekomen n.a.v. zijn schrijfopdracht. Een gesprek met Sanneke van Hassel over haar debuut, de verhalenbundel IJsregen. Over mensen die een manier zoeken om grip te krijgen op hun leven, waarbij iets groter dan zijzelf hen de baas blijkt. |
| 23 april 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Het Forum gaat over de vertaler als parelduiker. Vertalers kennen vaak de prachtigste buitenlandse literatuur die wij nog níet kennen. Maar durven Nederlandse uitgevers die parels aan? Met vertalers Adri Boon, Wil Hansen en Mirjam de Veth. Een gesprek met de winnaar van de VSB Poëzie Prijs 2005. Bruno Mistiaen over zijn debuut, de verhalenbundel In het land van de kersen. Vijf diabolische verhalen over willekeurige en onwillekeurige wreedheden van mensen die hun eigen werkelijkheid verzinnen. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 16 april 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Waarom worden romans verfilmd, is het boek alleen niet genoeg dan? Romans oefenen een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op scenarioschijvers en regisseurs. Hoe gaat de filmer om met het boek en de auteur met het resultaat? En waarom worden er zo weinig gedichten verfilmd? Het Forum over de boekverfilming met Wanda Reisel, Rob Schouten, Pieter Verhoeff.Schrijfdokter Thomas Verbogt bespreekt ingezonden verhalen van luisteraars. Nelleke Zandwijk over haar tweede roman Avonturen van een uitslover, waarin een beeldend kunstenares worstelt met haar verslavende liefde voor een getrouwde man. Net als in haar debuut De dag van de jas wemelt het in de wereld van Zandwijk van de groteske personages. "We hebben allemaal wel een gek onder onze jas." |
| 09 april 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Schrijvers worden vergeleken met popsterren of voetballers en uitgeverijen besteden steeds meer aandacht aan marketing. Wordt het imago van de schrijver bepalend voor de waardering van zijn boeken? Is de schrijver een product? In het Forum een discussie met Mizzi van der Pluijm van uitgeverij Contact, schrijver Arie Storm en literair agent Paul Sebes. Een interview met Raymond Benders, voorzitter van het Willem Frederik Hermans Instituut, over de activiteiten naar aanleiding van het tiende sterfjaar van de schrijver. Oud-Volkskrant correspondent en China-kenner Jan van de Putten bespreekt het nieuwe boek van de Frans-Chinese schrijver en regisseur Dai Sijie, bekend van Balzac en het Chinese naaistertje. In Het complex van Di keert de hoofdpersoon terug naar China om zijn landgenoten te bekeren tot de psychoanalyse en en passant zijn jeugdliefde uit de klauwen van een moderne rechter Tie te bevrijden. |
| 02 april 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Hoewel het schrijven van brieven een uitstervende kunst lijkt, wordt de correspondentie tussen schrijvers en kunstenaars gretig uitgegeven èn gelezen. Het Forum verliest zich deze week in de Brief als ego-document en literair genre. Met Marita Mathijsen, hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de UvA, Elsbeth Etty, columnist en recensent bij NRC Handelsblad en bijzonder hoogleraar literaire kritiek aan de VU, en Kees Fens, criticus. Vervangend Schrijfdokter Wanda Reisel bespreekt de inzendingen van luisteraars. Een gesprek over de de wereldwijd vermaarde Noorse toneelschrijver Jon Fosse, die ook een groot romancier blijkt. Voor het eerst is één van zijn romans in het Nederlands vertaald. In Ochtend en Avond neemt Fosse de lezer mee naar het schemergebied tussen leven en dood. Kenner van de Scandinavische cultuur Kester Freriks bespreekt het boek. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 26 maart 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Alom klinkt de roep om de canon: mensen moeten hun kennis paraat hebben, of het nu over de vaderlandse geschiedenis gaat of over literatuur. Wat is het doel van de canon, wie stelt hem op en hoe voer je hem door? Een discussie in het Forum met schrijfster Doeschka Meijsing, schrijver/criticus Arie Storm en Thomas Vaessens, docent Nederlandse letterkunde aan de UvA. Antwerpenaar Tom Naegels schreef zijn derde roman Los, een mengeling van journalistieke reportage, autobiografie en fictie, over de tegenstrijdigheden van het moderne leven, over het moeizame samenleven in onze verdeelde maatschappij. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 19 maart 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Er is in de Nederlandse literatuur geen schrijver die met zo weinig woorden zo veel kan zeggen als A. Alberts (1911-1995), die in zijn stervensjaar nog de P.C. Hoofdprijs kreeg toegekend. Naar aanleiding van de verschijning van zijn Verzameld Werk een speciaal Forum met Frits Abrahams, Willem Jan Otten en K. Schippers. Verder behandelt Schrijfdokter van dienst Thomas Rosenboom ingezonden verhalen van luisteraars. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 12 maart 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Eénentwintig jaar na zijn laatste roman De onverbiddelijke tijd schreef Jan Wolkers weer fictie, het Boekenweekgeschenk Zomerhitte. In het Forum Wanda Reisel, Thomas Vaessens en Rob Schouten over de vraag of de oude meester het nog kan. Het thema van de boekenweek is geschiedenis. Een gesprek met Tomas Lieske, schrijver van de historische novelle Mijn soevereine liefde. In dit boek schetst hij een verassend beeld van Filips II van Spanje, één van de meest verguisde figuren uit onze geschiedenis. In 1955 debuteerde een jonge Johan van der Keuken met het fotoboek Wij zijn 17, waarin hij op een onbevangen manier zijn schoolgenoten portretteerde. Gevestigd Nederland reageerde geschokt. Na vijftig jaar is het boek nu heruitgebracht; een gesprek met fotograaf Eddy Posthuma de Boer. |
| 05 maart 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Eddy du Perron was in de vooroorlogse jaren een meedogenloos criticus en schrijver van het legendarische boek Het land van herkomst. Vijfenzestig jaar na zijn dood verscheen zijn biografie Het leven van een smalle mens. Een gesprek met biograaf Kees Snoek en de critici Elsbeth Etty en Rob Schouten. Ruim elf jaar na haar veelgeprezen debuut verscheen onlangs haar tweede roman Doel: liefde, waarin de 47-jarige schrijver Simon Heller zijn leven wil herscheppen. Een gesprek met schrijfster Ingrid Baal. Schrijfdokter Thomas Verbogt behandelt de ingezonden verhalen n.a.v. zijn schrijfopdracht die dit keer vooral uit dialoog moest bestaan. Presentatie: Kenneth van Zijl |
| 26 februari 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Het Knetterende Letteren Forum discussieert over vrouwelijke romanpersonages. Waarin verschillen ze van de mannelijke held? Heeft Max Havelaar een vrouwelijke tegenhanger of blijft de vrouw een stereotype? Een inventarisatie door schrijfster Wanda Reisel en recensenten Elsbeth Etty en Pieter Steinz. Een gesprek met Otto de Kat over zijn tweede roman De Inscheper, waarin de held rusteloos over de wereld zwerft, achtervolgd door een verleden dat hij dacht te hebben afgeschud. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 19 februari 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Er worden veel te veel boeken uitgegeven die niet af of niet goed genoeg zijn. Dat is de mening van de Jury van de Gouden Doerian. En aldus heeft zij 20 romans genomineerd voor deze nieuwe literaire prijs. In het Knetterende Letteren Forum buigen kritische lezers Elsbeth Etty, Rob Schouten en Arie Storm zich over de vraag of er werkelijk te veel slechte boeken verschijnen. En een gesprek met schrijver Tommy Wieringa, die niet voor de Gouden Doerian in aanmerking komt. Zijn nieuwe roman Joe Speedboot gaat over de verlamde puber Fransje. Zijn leven neemt een verrassende wending nadat hij de titelheld heeft leren kennen. Fransje wordt een tragische figuur met een glanzende carrière als armworstelaar. Schrijfdokter Manon Uphoff bespreekt de eerste schrijfopdracht van dit kalenderjaar. |
| 12 februari 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Ruim honderd jaar na zijn dood worden zijn toneelstukken nog altijd volop gespeeld. Deze week verscheen het eerste deel van zijn verzamelde verhalen in een nieuwe vertaling die weer een paar generaties mee kan. In het Forum aandacht voor Anton Tsjechov, met vertaalster Aai Prins, regisseur / schrijver Ger Thijs en hoogleraar Slavische letterkunde Willem Weststeijn. Een gesprek met Erik Menkveld over zijn derde dichtbundel Prime time, waarin hij op zoek is naar het verhaal achter de kakafonie van stemmen die wij dagelijks over ons krijgen uitgestort. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 05 februari 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Vinden wij zware literatuur beter? Het Knetterende Letteren Forum vraagt zich af of een pessimistische, bijna niet door te komen pil op een betere kritiek kan rekenen dan een dunne, luchtige vertelling. Schrijver Allard Schröder denkt van wel. Schrijver Wanda Reisel en Thomas Vaessens, docent neerlandistiek en recensent van het Financieel Dagblad zijn het hier niet mee eens. Een gesprek met Miek Zwamborn. In 2001 belandde haar eerste boek Oploper op de AKO longlist. Momenteel staat haar tweede boek op de Libris longlist. Vallend hout is een ontroerend verhaal over een tuin. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 29 januari 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Een bibliotheek zo groot dat je erin kunt verdwalen. Is dat de droom van elke bibliofiel? Het Knetterende Letteren Forum buigt zich over de vraag wat mensen drijft tot het verzamelen van boeken. Over aankoop en verkoop van boeken, ruimtegebrek en hebzucht. Met groot-boekverzamelaars Atte Jongstra, Arie Storm en Elly de Waard. Schrijver Toon Tellegen leest twee verhalen voor uit zijn pas verschenen bundel Middenin de nacht. Het zijn de beginwoorden van verhalen waarin het donker en stil is en waarin dieren vooral niet slapen, maar zich overgeven aan filosofische bespiegelingen over het leven. Mance Post werd berucht met de slordig aangeklede kinderen uit de Madelief-boeken van Guus Kuijer. Maar ze illustreert niet alleen kinderboeken, haar prenten bevolken ook de dierenverhalen van Toon Tellegen. Een gesprek over vijftig jaar illustreren. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 22 januari 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
Het is precies 400 jaar geleden dat lezers voor het eerst konden genieten van de dwaze avonturen van Don Quichot en zijn knecht Sancho Panza, de eerste roman in de geschiedenis. In het Knetterende Letteren Forum bakkeleien vertaalster Barber van de Pol en schrijvers Arie Storm en Dirk van Weelden over rol, betekenis en invloed van Cervantes' meesterwerk. Een gesprek met Joost Zwagerman. Hij zegt geen dichter te zijn - en wie zijn wij om hem tegen te spreken. Toch verschijnt deze week zijn vierde poëziebundel Roeshoofd hemelt. Over zelfmoord, krankzinnigheid en het gewone leven. presentatie: Kenneth van Zijl |
| 15 januari 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Over Susan Sontag, de streekroman en Hans Verhagen Welke invloed hadden de opvattingen van de onlangs overleden Amerikaanse essayiste Susan Sontag op de literatuurkritiek? En, hoe actueel zijn ze nog? Over deze vragen buigt het Knetterende Letteren Forum deze week het hoofd, met schrijfster Wanda Reisel, schrijver/criticus Arie Storm en docent Neerlandistiek Thomas Vaessens De streekroman is ongekend populair. Wat trekt de trouwe lezers zo aan in dit genre? Gaat het om de romantische liefde, zoals wordt aangenomen? Te gast is Annemarie van Buuren. Zij promoveerde op dit onderwerp en ontdekte onvermoede motieven. Gesprek met ‘vernieuwde dichter’ Hans Verhagen. Vorig jaar verscheen zijn nieuwe bundel Moeder is een rover. Hij lijkt bezig met een inhaalslag: sinds het jaar 2000 zijn al drie bundels met nieuwe gedichten van hem verschenen. Alle werden lovend ontvangen. Presentatie: Kenneth van Zijl |
| 08 januari 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Wat zijn de motieven van een schrijver? Gaat het hem slechts om lauwerkransen en vrouwen, zoals Goethe ooit zei? In het Knetterende Letteren Forum buigen drie literatuurkenners zich over literaire roem. Met schrijvers Wanda Reisel, Rob Schouten en literatuurcriticus Elsbeth Etty. De kleine Perlouses-boekjes zijn parels uit de Franse literatuur. Met twee van de drie vertalers / redacteurs, Rokus Hofstede en Jan Pieter van der Sterre, een gesprek over hun zevende kleinood Het vervloekte ras. Een zinnelijke vertaling van een hoofdstuk uit Proust’s megaroma Op zoek naar de verloren tijd. Presentatie: Kenneth van Zijl. |
| 01 januari 2005 - beluister de uitzending (RealAudio) |
| Een portret van schrijver Jan Wolkers die komend jaar 80 hoopt te worden. Ook schrijft hij het boekenweekgeschenk 2005, zijn eerste roman na 21 jaar. Knetterende Letteren zocht hem thuis op, op Texel, voor een lang gesprek over zijn leven, zijn kunstenaarschap en zijn visie op de wereld van nu. Wolkers vertelt waar zijn Boekenweekgeschenk over gaat en waarom het zo lang heeft geduurd eer hij gevraagd werd het te schrijven, over zijn positie in de Nederlandse letteren, de aantijging dat hij alleen over sex weet te schrijven, waarom een Nederlandse schrijver nooit de Nobelprijs krijgt, over zijn geknakte carrière als atleet en hoe zijn begrafenis geregeld moet worden. presentatie: Kenneth van Zijl |