Hoe is het om in een wereldberoemd orkest te zitten en twee jaar lang op tournee door Europa te zijn? NPS Matinee laat het contrast zien tussen de hectiek van een concerttournee en de enorme concentratie die wordt opgebracht tijdens de voorbereiding en uitvoering van Ein Deutsches Requiem van Johannes Brahms. De wereldvermaarde dirigent Sir John Eliot Gardiner en zijn – door hemzelf persoonlijk geselecteerde - koor en orkest worden tijdens hun driedaagse concerttour in Nederland gevolgd door een cameraploeg. Henk van der Meulen ging mee en vroeg de orkestleden het hemd van het lijf. Is Gardiner een veeleisend dirigent? Wat vergt het van de leden van het orkest en koor? Hoe verloopt de organisatie?
Het Montverdi Choir werd 43 jaar geleden door Gardiner opgericht met de bedoeling het rijke repertoire te verkennen vanaf de Barok. Dit koor is inmiddels uitgegroeid tot een begrip in de muziekwereld. Het Orchestre Révolutionnaire et Romantique werd door Gardiner in 1990 in het leven geroepen om de 19de eeuwse muziek in al haar oorspronkelijke glorie te laten weerklinken. Weinig orkesten zijn beter toegerust om werken weer hun authentieke glans te geven.
Gardiner ziet in de 19de eeuwse Brahms een late opvolger van Bach. Brahms’ diepgaande respect en kennis van zijn illustere voorganger zette Gardiner op een spoor. Hij deed onderzoek naar de instrumenten waaraan Brahms de voorkeur gaf, en naar de wijze waarop Brahms indertijd zijn orkesten samengestelde. Zijn musicologische diepgraverij levert een nieuwe spannende benadering van Ein Deutsches Requiem van Brahms op. Gardiner legt in NPS Matinee uit hoe die tot stand is gekomen.
Regie: Jan Kelder Presentatie: Henk van der Meulen
NPS Klassiek: De volledige registratie van Ein Deutsches Requiem, uitgevoerd op 27 oktober 2007 in de Zaterdagmatinee, wordt uitgezonden op maandag 7 januari 2008 rond middernacht bij de NPS op Ned.2.
Deze week is er helaas geen uitzending van de Matinee. Wel is er om 13.45 uur NPS Kort : Sale.
Zondag 20 januari 2008
Bach door de ogen van Brahms - Sir John Eiliot Gardiner
NPS Matinee
"It is Bach seen through the prism of Brahms". Sir John Eliot Gardiner De 19de eeuwer Johannes Brahms was de eerste componist die zich als musicoloog verdiepte in de muziek van zijn voorgangers. In zijn tijd was dat zeker niet in de mode: muziek uit de baroktijd werd afgedaan als ouderwets of oninteressant. Brahms daarentegen ontwikkelde een grote bewondering voor Bach. Zo ook voor diens cantate O Ewigkeit, du Donnerwort, die hij verschillende keren zelf dirigeerde.
Dirigent John Eliot Gardiner deed op zijn beurt weer onderzoek naar de interpretatie van Brahms. Hij gebruikt de notities die Brahms in de partituur maakte, maar ook de instrumenten die Brahms verkoos.
In deze nieuwe aflevering van NPS Matinee spreekt Henk van der Meulen met John Eliot Gardiner over zijn aanpak. Hoe wordt Bach door de ogen van Brahms? Welke verschillen zijn er? Wat levert zo'n interpretatie op? Ook het solistenechtpaar Annie Gil (alt) en Nicholas Mulroy (tenor) komt aan het woord over deze cantate. Daarnaast vertellen vier "apprentices" van Gardiner hoe het is om mee te draaien in het Monteverdi Choir en met deze grote en veeleisende dirigent te mogen werken.
Regie: Jan Kelder Presentatie: Henk van der Meulen
De programmering van Ned 1 is naar Ned 2 verschoven i.v.m. uitzendingen van Studio Sport. Hierdoor is helaas de Matinee vervallen. Volgende week : Schubert/Goerne Lieder.
Zondag 3 februari 2008
Matthias Goerne en anderen over de liederen van Franz Schubert
NPS Matinee
Over liederen van Franz Schubert die georkestreerd zijn door beroemde componisten. De Duitse Bariton Matthias Goerne zingt liederen van Schubert - deze keer niet begeleid door één pianist maar door een heel orkest. Het Radio Filharmonisch Orkest heeft de orkest partituren op de lessenaars staan en Jaap van Zweden dirigeert. In het programma een interview met Matthias Goerne in zijn huis in Duitsland over zijn carrière, zijn leven en natuurlijk over Franz Schubert. Goerne kreeg muziek met de paplepel ingegoten. Zijn vader was theaterdirecteur in Oost-Duitsland. Goerne begon zijn opleiding in Leipzig en kreeg daarna les van Dietrich Fischer Dieskau en Elisabeth Schwarzkopf. Hij is voornamelijk liedzanger. Af en toe zingt hij in een opera als een rol hem werkelijk aanspreekt; zoals Wozzeck in de gelijknamige opera van Alban Berg en Papageno in Mozarts Zauberflöte.
Verder interviews met Hanneke de Wit, zij is een leerling van Goerne en met dirigent Jaap van Zweden. Naast beelden van de repetities zijn er gedeelten van het concert te zien. Het concert in de serie ZaterdagMatinee vond plaats op 14 oktober j.l. in het Amsterdamse Concertgebouw.
Franz Schubert schreef 600 liederen voor solostem en piano. Deze liederen op teksten van Goethe, Heine, Rückert en Schiller waren bedoeld om in intieme kring te worden uitgevoerd. Bij Schubert overheerst de eenvoud van de melodie, de teksten zijn vaak rijk aan gemoedswisselingen en gevoelsuitdrukkingen. Juist deze rijkdom aan gevoelsuitdrukkingen heeft beroemde componisten als Johannes Brahms, Anton Webern en Max Reger ertoe gebracht deze zo bekende liederen te orkestreren.
Interviews: Henk van der Meulen Regie: Jan Kelder.
De dieper liggende betekenis achter L’enfant et les sortilèges
NPS Matinee
L’enfant et les sortilèges kwam begin 20e eeuw in Parijs tot stand als muziek voor een ballet, maar er wordt zoveel in gezongen dat het stuk net zo goed zou kunnen doorgaan voor opera. In ieder geval schetst deze coproductie van de Franse schrijfster Sidonie-Gabrielle Colette en componist Maurice Ravel een sprookjesachtige fantasiewereld met pratende stoelen, zingende katten en dansende theekopjes. In een potpourri aan muziekstijlen voltrekt zich het verhaal van een jongetje dat geen zin heeft om zijn huiswerk te maken, ruzie krijgt met z’n moeder en vervolgens zijn woede afreageert op spullen en dieren om hem heen.
In de afgelopen eeuw is L’enfant et les sortilèges regelmatig bestudeerd door psychoanalytici. Ook in deze nieuwe aflevering van NPS Matinee gaan we op zoek naar de dieper liggende betekenis van dit ‘sprookje’. Psychoanalytica en musicologe Lies Wiersema benadert het stuk vanuit de ontwikkeling van het kind. Wat zegt dit stuk over de moeder-kind relatie? Waarom is de vader afwezig? Hoe komt het kind zo agressief? En onthult dit stuk niet erg veel van de persoonlijke belevingswereld van Colette en Ravel?
Daarnaast vertellen de 10 jonge solisten van het concert (Zaterdagmatinee 7 april 2007) over hun rol als Kind, als Poes, als Klok, als Boom, als Kikker, enz. Casting director Mauricio Fernandez legt uit waarom hij juist deze zangers koos en dirigent Hans Graf licht het stuk muzikaal toe. De interviews worden afgewisseld met fragmenten uit het ballet dat Jiri Kylian in 1986 op dit stuk maakte. En beelden van de repetities en het concert.
Jaap van Zweden`s eerste grote Wagner project : Lohengrin
NPS Matinee
Chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest, Jaap van Zweden dirigeert in de Zaterdagmatinee zijn eerste grote Wagner-project: de opera Lohengrin. Naast het concert in het Amsterdamse Concertgebouw vindt drie dagen later ook in Parijs een uitvoering plaats. NPS Matinee volgt de totstandkoming van deze bijzondere uitvoering vanaf de eerste repetities tot en met de uitvoering in Parijs. Beroemde solisten als sopraan Anne Schwanewilms en tenor Klaus Florian Vogt praten over hun rollen. 'Maestro' Jaap van Zweden vertelt over zijn interpretatie en aanpak. Ook komen kenners aan het woord over de opera zelf en de uitvoeringsgeschiedenis.
Moeizame onderhandelingen over een opvoering in Dresden en de jarenlange ballingschap van Richard Wagner in Zwitserland zorgden er voor dat deze romantische opera pas op 28 augustus 1850 in Weimar in premi�re ging. Wagner had de wereldberoemde pianist/componist Franz Liszt gevraagd deze eerste opvoering te dirigeren. De opera werd een weergaloos internationaal succes.
De basis voor het verhaal van de Zwaanridder is ontleend aan de Middeleeuwse legenden over de Heilige Graal en de versroman Parsival van Wolfram von Eschenbach. In deze opera gaat het over strijd, macht, liefde en trouw. Maar ook over de zwakheid van de mens (Elsa), die altijd meer wil weten dan is toegestaan waardoor de betovering verbroken wordt en de geliefde echtgenoot (Lohengrin) terug moet naar de Graalsburcht.
Presentatie: Henk van der Meulen Regie: Joost Honselaar De gehele opera is terug te zien op www.operalohengrin.nl
‘Houdt u van Brahms?’ Met deze slogan werden Brahmsliefhebbers in Nederland opgeroepen om te vertellen over hun favoriete componist. Velen gingen de uitdaging aan om uit te leggen wat Brahms, en in het bijzonder het 1e Pianoconcert, voor ze betekent. En dat valt niet mee. Er is veel te zeggen over noten, thematiek en historische achtergrond, maar hoe beschrijf je wat die muziek daadwerkelijk met je doet? Hoe breng je ontroering of extase onder woorden? In dit programma over het 1e Pianoconcert van Brahms een verslag van pogingen om muziek in woorden te vangen. Daarnaast interviews met pianist Naum Grubert en musicoloog Leo Samama en beelden van het concert dat plaats vond op 3 februari 2007 in het Concertgebouw in Amsterdam door pianist Naum Grubert en het Radio Filharmonisch Orkest.
Het 1e Pianoconcert was Brahms’ eerste grote orkestrale werk, in eerste instantie geschreven als sonate voor twee piano’s. Het concert is onlosmakelijk verbonden met zijn vriend en mentor Robert Schumann en diens vrouw Clara Wiecks. Een week nadat Brahms aan dit pianoconcert begon, deed Schumann in 1854 een zelfmoordpoging door zichzelf te verdrinken in de Rijn. Hij werd gered door een visser en verbleef de laatste twee jaar van zijn leven in een gesticht. Brahms hield van de 14 jaar oudere Clara maar zijn liefde werd niet echt beantwoord. Toch was er een periode van intimiteit tussen hen beiden. Het langzame 2e deel wordt beschouwd als een uiting van Brahms’ liefde voor Clara. Hij zou tegen haar gezegd hebben: ‘ik schilder een mooi portret van je, dat wordt het adagio.’
Regie: Joost van Krieken Interviews: Henk van der Meulen
Eerste deel van een tweeluik over de Hongaarse-Joodse componist Gyorgy Ligeti die vorig jaar op 12 juni op 83-jarige leeftijd overleed. Hij wordt beschouwd als één van de grootste componisten van de 20e eeuw. Aan de hand van diverse uitvoeringen van zijn werk, interviews met dirigenten en musici en bijzonder archiefmateriaal van Ligeti zelf wordt de kijker meegenomen naar een wereld van onderdrukking en bevrijding, van klankwolken en mechanica, van humor en veeleisendheid. Deel 1 gaat over Ligeti’s jeugd tot aan 1973. Zichtbaar wordt hoe een componist die in zijn jonge jaren zwaar heeft geleden onder het communistische regime, wiens familie is uitgemoord tijdens de tweede wereld oorlog, die tijdens de Hongaarse revolutie eindelijk kon vluchten naar het westen – in staat is geweest een compleet nieuwe muzikale taal te ontwikkelen: wars van conventies, wars van regels. Ligeti’s muziek trekt als dikke wolken van klank aan je voorbij. Alsof het er altijd al was en alsof het nooit zal verdwijnen. Melodie, harmonie of ritme doen er niet meer toe.
In dit programma komen de volgende stukken aan de orde: Atmosphères (1961), Lux Aeterna (1966), Aventures et Nouvelles Aventures (1965), Kamerconcert (1970), Melodien (1971) en Clocks and Clouds (1973), uitgevoerd door diverse gezelschappen in de Zaterdagmatineeserie 2006-2007. Aan het woord komen dirigent Reinbert de Leeuw (Asko/Schönberg Ensemble), dirigent Daniel Reuss (Cappella Amsterdam), dirigent Hans Graf en slagwerkster Peppie Wiersma.
Het tweede deel van dit tweeluik zal worden uitgezonden op zondag 9 maart om 13.00 uur op Ned.2. Deze aflevering beslaat de periode van 1973 tot aan Ligeti’s dood – waarin zijn muziek steeds meer ‘lucht’ krijgt: individuele stemmen worden belangrijker.
Tweede deel van een tweeluik over de Hongaars-Joodse componist György Ligeti die vorig jaar op 12 juni op 83-jarige leeftijd overleed. Hij wordt beschouwd als één van de grootste componisten van de 20e eeuw. Aan de hand van diverse uitvoeringen van zijn werk, interviews met dirigenten en musici en bijzonder archiefmateriaal van Ligeti zelf wordt de kijker meegenomen naar een wereld van onderdrukking en bevrijding, van klankwolken en mechanica, van humor en veeleisendheid.
Deel 2 laat zien hoe drie films van regisseur Stanley KubrickLigeti wereldwijde bekendheid brachten. Kubrick was een zodanig groot fan van Ligeti’s muziek dat én in 2001: A Space Odyssee én in The Shining én in Eyes wide shut composities van Ligeti als filmmuziek dienen. Verder gaat deze aflevering over Ligeti’s levenslange zoektocht naar nieuwe klanken en nieuwe vormen. Na de ‘klankwolken’-periode (die zich kenmerkt door composities met een dichte textuur en volle bezetting) komt er steeds meer ‘lucht’ in composities als het Pianoconcert (1985-88), Vioolconcert (1990-92), Mysteries of the Macabre (1992), Etudes voor Piano (1985) en Drei Phantasien (1982). In deze werken wordt de solostem steeds belangrijker. Interviews hierover met pianist Dimitri Vassilakis, violist Tasmin Little, sopraan Barbara Hannigan, pianist Pierre Laurent Aimard en dirigent Reinbert de Leeuw.
NB. De werken werden door diverse gezelschappen uitgevoerd in de Zaterdagmatineeserie 2006-2007.
“Het is genieten om Mozarts mooiste blaaswerk de schitterende serenade Gran Partita mee te mogen blazen”. Blazers aan het woord over hun leven met muziek. Regisseur Jan Kelder zocht ze thuis op en praat met hen over de keuze van hun instrument die soms niet de eerste keus was, over Mozarts muziek en over hun werk Mozart heeft veel serenades geschreven. De Serenade in Bes KV 361 bijgenaamd Gran Partita is wereldberoemd geworden en is duizenden keren op CD vastgelegd. In de ZaterdagMatinee werd de serenade gespeeld door leden van het Radio Filhamronisch Orkest onder leiding van Jaap van Zweden. Ook de dirigent praat over deze Serenade. Mozart schreef nooit een noot teveel.
Deze uitzending over Mozart is een herhaling van 18 februari 2007.
Ludwig van Beethoven componeerde twee missen. De Mis in C in 1807 en de veel grotere en wereldberoemde Missa Solemnis vijftien jaar later. De Mis in C schreef hij in opdracht van prins Nikolaus Esterházy II, die elk jaar een nieuwe mis liet uitvoeren op de verjaardag van zijn overleden vrouw. “Maar mijn beste Beethoven, wat heeft u nu toch weer gemaakt?” zei Prins Nikolaus Esterházy smalend na de eerste uitvoering. Tot dan toe was Joseph Haydn de huiscomponist van de prins geweest, en Beethovens mis was eenvoudiger dat die van zijn illusture voorganger. In deze NPS Matinee duiken we de geschiedenis van de mis in. Een aantal koorleden van het Groot Omroepkoor zingt in het kerkje in Kortenhoef voorbeelden uit missen. Eeuwenlang hebben componisten dezelfde Latijnse tekst op muziek gezet. Palestrina of Monteverdi deden het prachtig, Bach maakte zijn Hohe Messe, maar ook Bruckner en Stravinsky hebben elk zich aan een mis gewaagd.
In deze NPS Matinee duiken we de geschiedenis van de mis in. Een aantal koorleden van het Groot Omroepkoor zingt in het kerkje in Kortenhoef voorbeelden uit missen. Eeuwenlang hebben componisten dezelfde Latijnse tekst op muziek gezet. Palestrina of Monteverdi deden het prachtig, Bach maakte zijn Hohe Messe, maar ook Bruckner en Stravinsky hebben elk zich aan een mis gewaagd.
Ook staan we stil bij de vraag: wat betekent de Latijnse tekst nu nog? Wat zeggen de woorden ons eigenlijk? Beethoven heeft destijds opdracht gegeven de Latijnse tekst ook in een Duitse vertaling uit te geven. Pas de tweede vertaling keurde hij goed, want Beethoven was zeer precies over de inhoud en het ritme van de woorden. Zanger/vertaler Jan Rot – vermaard om zijn hertalingen van de Mattheus Passie - vertelt waarom ook hij graag het Latijn in het Nederlands hertaalt, zodat de woorden nieuwe kracht en betekenis krijgen.
De Radio Kamer Filharmonie, het Groot Omroepkoor en een keur aan solisten voeren onder leiding van dirigent Kenneth Montgomery Beethovens Mis in C uit.in de ZaterdagMatinee van 8 december j.l. in het Amsterdamse Concertgebouw.
Presentatie: Henk van der Meulen Regie: Joost Honselaar
Ludwig van Beethoven Mis in C Radio Kamer Filharmonie Groot Omroepkoor Kenneth Montgomery, dirigent
Dat het geplande optreden van Joe Zawinul met het Metropole Orkest in de ZaterdagMatinee 26 januari 2008 niet plaats kon vinden, had niemand kunnen voorzien. Op 11 september 2007 overleed Zawinul, 75 jaar oud, in een ziekenhuis in zijn geboortestad Wenen. Besloten werd het ZaterdagMatinee concert in januari een “Tribute” te laten zijn aan de pianist en componist die altijd koortsachtig bezig was met schrijven en een belangrijke rol speelde bij de ontwikkeling van de jazzrock. Vijf grote namen uit de jazzwereld, samen met het Metropole Orkest onder leiding van Vince Mendoza eren Joe Zawinul met een concert. Drummer Peter Erkine, percussionist Alex Acuña, bassist Victor Bailey, toetsenist Jim Beard en gitarist/zanger Amit Chatterjee. Allen hebben Joe Zawinul gekend of (langdurig) met hem gespeeld.
In NPS Matinee praten we met hen, we halen herinneringen op. Wie was Joe Zawinul, hoe was het om met hem te spelen? Joe Zawinul is het meest bekend geworden als toetsenist, bandleider en componist en zijn eigen fusiongroep Weather Report met saxofonist Wayne Shorter. Zawinul stond bekend als een strenge bandleider, die zijn bandleden kon inspireren maar ook kon uitputten. We laten Joe zelf aan het woord, aan de hand van archiefmateriaal. Ook zijn er unieke foto’s uit de privé collectie van drummer Peter Erskine te zien. Presentatie: Henk van der Meulen Regie: Jan Kelder
Heel af en toe blijken er nog historische parels te bestaan: niemand had ooit van de Duitse componist Georg Gebel (1709-1753) gehoord. Totdat een paar jaar geleden zijn werk werd herontdekt. In de ZaterdagMatinee van 17 november j.l. werd de eerste uitvoering in Nederland van Gebels schitterende Johannes Passion door de Nederlandse Bachvereniging onder leiding van Jos van Veldhoven uitgevoerd. In deze NPS Matinee gaan we op zoek naar het mysterie van Gebel. Waarom is deze componist in de vergetelheid geraakt? Wie was hij eigenlijk? Waar bestond zijn oeuvre uit? Samen met musicoloog en herontdekker Manfred Fechner lopen we door het Duitse stadje Rudolstadt waar Gebel als Kapelmeester tot aan zijn dood woonde en werkte. Hier werd in 1748 de Johannes Passion voor het eerst uitgevoerd. Het is een van de weinige werken dat nog is z’n geheel is bewaard. Van de rest van zijn werk is bar weinig overgebleven. Ook is Gebel in zijn tijd een zeer begenadigd schilder geweest, zo blijkt uit bronnen. De schilderijen zelf kunnen we nooit meer zien, want niets is bewaard gebleven. We weten zelfs niet hoe hij er zelf uit heeft gezien.
Hoe is het om als een van de eersten deze Johannes Passion weer na 250 jaar tot klinken te brengen? De solisten en dirigent Jos van Veldhoven vertellen over hun ervaringen met dit onbekende werk. En: hebben we te maken met een parel, een prachtige herontdekking? Presentatie: Henk van der Meulen Regie: Joost van Krieken
Wel op zaterdag 12 april om 22.47 uur op Nederland 2 Het Liszt Concours 2008. En beide finale avonden ( vrijdag en zaterdag om 20.15 uur) worden live uitgezonden op Cultura. Het Internationaal Franz Liszt Pianoconcours van Utrecht wordt wereldwijd beschouwd als één van de meest prestigieuze muziekconcoursen en staat bekend om zijn professionele en zorgvuldige ondersteuning van jonge musici. Het Concours is geheel gewijd aan de pianomuziek van Franz Liszt. Deze exclusieve aanpak, de uitgebreide carrièrebegeleiding én de vele internationale concertengagementen voor de prijswinnaars geven het Liszt Concours een volstrekt uniek karakter. Het Liszt Concours is een zware opgave voor de deelnemers. De organisatie ziet er daarom op toe, dat de concoursdeelname voor de jonge pianisten (in de leeftijd 17 tot 29 jaar) verder niet wordt verzwaard. Een vriendelijk en gastvrij onthaal door met name de gastgezinnen waar de deelnemers verblijven, zorgt voor een atmosfeer waaraan het Concours zijn ‘moeilijk-maar-menselijk’- reputatie ontleent.
Franz Liszt zelf zou waarschijnlijk zeer verheugd geweest zijn over het Liszt Concours zoals dat vandaag de dag bestaat. Liszt staat vooral bekend als één van de meest succesvolle pianisten en componisten van de negentiende eeuw, met een sterrenstatus en daarbij behorende extravagante en luxe levensstijl. Maar later in zijn carrière hield Liszt zich voornamelijk met het begeleiden en ontdekken van jong talent bezig. Zowel als pianopedagoog, met leerlingen als Camille Saint-Saëns, als operadirigent van de Kapel van Weimar. Liszt bracht daar in de jaren tussen 1848 en 1859 premières van toen nog niet doorgebroken componisten als Schumann, Berlioz en Wagner. En nog later in zijn carrière richtte Liszt de naar hemzelf vernoemde Academie te Boedapest op, vandaag de dag nog steeds een wereldberoemd conservatorium: The Liszt Ferenc Academy of Music Nog meer informatie op : http://cultura.nps.nl/page/klassiek
In deze nieuwe NPS Matinee zoekt Henk van der Meulen de componist Hans Kox en zijn vrouw Hélène op in hun huis in Haarlem. We zien hem aan het woord over muziek, over zijn opvattingen t.a.v. het componeren. Maar ook over hoe de Tweede Wereldoorlog hem bepaald heeft. Als 14-jarige jongen maakte hij het bombardement tijdens de Slag om Arnhem mee, een gebeurtenis die diepe indruk op hem heeft gemaakt en zijn vertrouwen in de mensheid heeft geschaad. En Hans Kox vertelt over de strijd die hij heeft moeten leveren tegen de heersende muzikale opvattingen in de jaren zeventig: anders dan veel componisten van zijn generatie doorliep hij nooit een dodekafonische of seriële fase. Zijn eigenwijze houding heeft hem in die jaren tegenstanders opgeleverd, maar het tij is gekeerd, tegenwoordig is zijn muziek weer volledig geaccepteerd.
Hans Kox schreef zijn Vijfde Symfonie in opdracht van de ZaterdagMatinee en gaf de symfonie de titel Umbrae futurae. Dit is ook de titel van het zelfstandige orkestwerk dat Hans Kox eerder in opdracht van het Koninklijk Concertgebouworkest componeerde. Vaststond dat Umbrae futurae onderdeel zou worden van een symfonie in wording. Zijn ‘vijfde’ ging 15 maart jl. in première en werd uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Jaap van Zweden.
Vijf symfonieën heeft de 77-jarige componist Hans Kox tot nu toe gecomponeerd. Een indrukwekkend aantal voor een hedendaags Nederlands componist. Naast symfonieën heeft hij opera’s geschreven en concerten, een grootscheeps oorlogsdrieluik (In those Days, Requiem for Europe en de Anne Frank cantate) en een ongelofelijke hoeveelheid kamermuziek.
Presentatie: Henk van der Meulen Regie: Arjan Vlakveld
Radio Filharmonisch Orkest Jaap van Zweden, dirigent Hans Kox Symfonie nr. 5 (2005-2007) ‘Umbrae futurae’ Adagio Allegro Adagio Allegro molto Adagio – Allegro agitato
Koninginnedagconcert - een portret van de Kinderkoor Academie
NPS Matinee
Elk jaar vindt op Paleis Noordeinde het Koninginnedagconcert plaats. In aanwezigheid van de Koninklijke familie treden dit jaar 90 jonge zangers van Kinderkoor Academie Nederland op. In diverse bezettingen zingen zij onder leiding van dirigent Silvère van Lieshout werken van Renaissance tot Louis Andriessen èn muziek van buiten Europa. Vooruitblikkend op het concert dat woensdag in zijn geheel wordt uitgezonden gaat regisseur Jellie Dekker in deze documentaire op zoek naar de ontstaansgeschiedenis en het functioneren van de Kinderkoor Academie. We zien beelden van de lessen, de voorbereidingen en repetities voor dit bijzondere concert.
Voor meer informatie over de Kinderkoor Academie: www.kinderkooracademie.nl . Het Koninginnedag concert wordt op woensdag 30 april om 22.50 uur op Nederland 2 uitgezonden.
Programma
1 Ikikaiku - O. Kortekangas 2 Tuuti, Tuuti, Tumaistani - Charles Collins 3 Laetentur coeli - Vic Nees 4 La petite fille sage - Francis Poulenc 5 This Little Babe - Britten 6 Uit Hänsel und Gretel: Suse liebe Suse en Brüderchen komm Tanz mit mir – Engelbert Humperdinck 7 Scedric – M. Leontovich 8 O cedant arma togae - Otmar Mácha 9 Sound the Trumpet - Henry Purcell 10 Pasa el agua 11 Villanella 12 Ick segh adieu - Clemens non Papa 13 Moreska 14 There were shepherds - G.F. Händel 15 Glory to God - G.F. Händel 16 Halleluia - G.F. Händel 17 Marmottenbuben - Ludwig van Beethoven 18 Vier Weverkens - Volkslied 19 Een meisje dat van Scheveningen kwam – Jan Vermulst 20 korte djembé solo door Webster 21 This we know - Kurt Bikkembergs 22 Ahrirang - Mark O'Leary 23 Es tu sonrisa - J. Coeck
muzikale leiding: Caro Kindt en Silvère van Lieshout
Sergey Khachatryan en het vioolconcert van Sjostakovitsj
NPS Matinee
‘Even verbluffend als ontroerend meesterschap’, ‘zeldzaam indringende vertolking’, ‘hij speelt alsof hij het wereldraadsel voor je oplost’, schreven de recensenten over de uitvoering van de jonge Armeense violist Sergey Khachatryan. Hij speelde op 15 maart jl. in de ZaterdagMatinee het Eerste Vioolconcert van Dmitri Sjostakovitsj. In deze NPS Matinee zien en horen we Khachatryan delen spelen uit het vioolconcert en hij vertelt waarom dit vioolconcert én Sjostakovitsj hem zo geliefd zijn. Daarnaast komt kenner Theodore van Houten aan het woord over de geschiedenis van het stuk en legt Susanna Akhverdova uit wat nou typisch ‘Russisch’ is aan Russische muziek.
Sjostakovitsj schreef het concert in 1948 maar het stuk verdween zeven jaar lang in de bureaula. Sjostakovitsj ging gebukt onder het juk van Jozef Stalin en de aan de communistische partij gelieerde componistenbond. Tijdens dat regime werden zijn symfonieën en andere stukken door de Sovjetautoriteiten regelmatig met minachting ontvangen, fel bekritiseerd en bestempeld als “onvolks”: ze mochten niet worden uitgevoerd. Sjostakovitsj besloot daarop nog alleen ‘socialistisch realistische’ muziek te schrijven en de uitvoering van het 1e Vioolconcert - dat in de lente van 1948 nog wel informeel werd uitgevoerd op het conservatorium van Leningrad - voor onbepaalde tijd uit te stellen. De première met David Oistrach als solist zou pas zeven jaar later plaatsvinden.
Presentatie: Henk van der Meulen Regie: Tatjana Mirkovic
Nederlandse voorronde Young Musician of the Year 2008
NPS Matinee
Voorafgaand aan de spannende finale uit Wenen - morgenavond 2e Pinksterdag om 23:00 uur - zendt de NPS vanmiddag een ingekorte versie uit van de speciale thema-avond: De Avond van de Jonge Musicus (eerder uitgezonden op 24 maart j.l.). Vijf jonge talentvolle musici gingen die avond met elkaar de strijd aan wie Nederland gaat vertegenwoordigen tijdens ‘Eurovision Young Musicians 2008’ begin mei in het Oostenrijkse Wenen. Dit internationale muziekconcours wordt in veel Europese landen door de EBU (European Broadcasting Union) op de televisie uitgezonden. Wie gaat er met de eer strijken? Is dat trompettist Saleem Khan, cellist Steven Bourne, pianist Nicolas van Poucke, violiste Nora van der Stelt of slagwerker Laura Trompetter? Allen worden begeleid door het Rotterdams Kamerorkest onder leiding van Conrad van Alphen. De uitvoeringen worden afgewisseld met persoonlijke portretten van de vijf deelnemers. De jury bestaat uit dirigent Lucas Vis, celliste Quirine Viersen en saxofonist Arno Bornkamp. De presentatie is in handen van Hadassah de Boer.
Saleem Khan (18) is geboren in Nieuw-Zeeland en verhuisde op tweejarige leeftijd naar Het Friese Oudega. Hij kreeg op zijn tiende zijn eerste muzieklessen, eerst op cornet en sinds 2002 op trompet. “Ik zou het liefst in een toporkest willen spelen en daarnaast als solist willen werken.” Steven Bourne (19) kreeg op zevenjarige leeftijd zijn eerste celloles. Hij wil met zijn muziek iets voor mensen betekenen. “Mooie muziek maakt mensen gelukkig. Ik kan daar voor zorgen.” Laura Trompetter is een 17-jarige slagwerkster. De marimba, een soort xylofoon, is haar grote liefde, maar ze is haar arsenaal aan het verbreden met andere slagwerkinstrumenten, in het besef dat ze met een marimba alleen haar droom niet kan verwezenlijken: "Ik wil heel graag gaan werken bij een beroepsorkest." Nora van der Stelt (18) kreeg haar eerste vioollessen toen zij drie jaar oud was. Haar droom is een mooie solocarrière. “Ik studeer 4 à 5 uur per dag. Ik heb wel eens geprobeerd om 7 uur achter elkaar te studeren maar dan ben ik toch de volgende dag uitgeput.” Nicolas van Poucke (16) begon op zijn zesde met pianoles. Tijdens een masterclass van Jaap van Zweden speelde hij, toen dertien jaar oud, een stuk van Haydn. Een uitdaging, zegt hij zelf, vanwege de snelle vingertechniek. Hij mocht als enige na zijn spel gelijk weer gaan zitten, Van Zweden had er niks op aan te merken. "Dat snap ik nog steeds niet", zegt Nicolas. "Hij vond het mooi, maar er waren vast dingen die hij had kunnen zeggen." Meer informatie op www.nps.nl/deavondvan
Nederland is nooit een Sibeliusland geweest. In tegenstelling tot Groot Brittannië en de Verenigde Staten, waar de werken van de Jean Sibelius (1865-1957) veelvuldig en van harte worden uitgevoerd. In dit seizoen van de ZaterdagMatinee wordt Sibelius in zijn 50ste sterfjaar alsnog op de kaart gezet: al zijn zeven symfonieën worden uitgevoerd. Wat is het in zijn muziek waar wij moeite mee hebben? Het ongrijpbare, het gebrek aan highlights, het niet-religieuze, het pastorale, het typisch Finse? Om nog beter begrip te krijgen van het Finse karakter van Sibelius’ muziek gaat Henk van der Meulen naar Finland. Daar ontmoet hij o.a. Anssi Blomstedt, kleinzoon van Sibelius die nog levendige herinneringen aan zijn grootvader heeft, en Jaakko Ilves, achterkleinzoon, violist en beheerder van de nalatenschap van de familie. Ook bezoekt hij het landgoed Ainola, ten noorden van Helsinki, waar Sibelius lange tijd woonde en zijn Derde Symfonie schreef. Het huis Ainola is genoemd naar zijn vrouw Aino Sibelius, die daar hun vijf dochters opvoedde. Sibelius is in 1957 in zijn geliefde Ainola gestorven en begraven.
Sibelius schreef de Derde Symfonie in 1907 en dirigeerde het werk tijdens de première op 25 september 1907. In de Derde keerde Sibelius qua uiterlijke vorm terug naar de tijd van vóór Beethoven, toen een symfonie nog uit drie delen bestond. En toch: hij is niet - zoals zo vaak wordt gedacht - een vertegenwoordiger van de klassieke traditie. Sibelius vertoont juist in zijn Derde Symfonie opmerkelijk moderne kanten.
Geen uitzending van de Matinee: Wel om 17.15 uur Valery Gergiev
NPS Matinee
“Conducting doesn’t tire me” 20 jaar Valery Gergiev en het Rotterdams Philharmonisch Orkest De relatie tussen Valery Gergiev en het Rotterdams Philharmonisch Orkest is een ongrijpbaar fenomeen. Twintig jaar na de overrompelende start zoeken omstanders nog steeds naar een verklaring voor hun magische samenwerking. Wat bewoog de wereldberoemde maestro om Rotterdam al die jaren trouw te blijven? Hoe kon hun jaarlijkse Gergiev Festival zo’n groot succes worden? En wat is het geheim achter al die uitvoeringen-uit-duizenden? Deze documentaire helpt het mysterie ontrafelen. Er zijn concertregistraties en opnamen van repetities. Interviews met orkestleden, solisten - onder wie Vadim Repin en Leonidas Kavakos - en andere goede bekenden. En de maestro komt ook zelf aan het woord: over vriendschap en familie, drukke agenda’s en rinkelende telefoons, maar ook over zijn band met de orkestmusici en het publiek. Uit al die beelden en fragmenten vormt zich een indringend portret van een diepgaande relatie: een close-up van twintig jaar Valery Gergiev en het Rotterdams Philharmonisch Orkest.
Meer informatie over het afscheid van Gergiev vind u op: www.rpho.nl
Het seizoen van de Matinee is afgelopen. Kijkt u vooral in ons archief waar steeds meer uitzendingen terug te zien zijn. Bijvoorbeeld ook concerten als : Mozart Symfonie nr 39,40 en 41. Bartok, Roussel, Boulez, Rachmaninoff en Mozart`s Gran Partita. En vanaf 15 juni een herhaling van de serie European Roots op zondag om 13.00 uur Nederland 2: 15 juni : De Mostar Blues 22 juni : Domna en haar kleinkinderen 29 juni: Parno Graszt – Een zigeunerorkest in Hongarije 06 juli : De fantastische Finse band JPP 13 juli : Volendam zingt!
Holland Festival 31 mei t/m 22 juni 2008 U kunt genieten van de mooiste opera, dans, muziek en theatervoorstellingen van de belangrijkste en spraakmakendste gezelschappen uit de hele wereld. Al zestig jaar het grootste internationale theater- en muziekfestival van Nederland. Toonaangevend óók in Europa – met Nederlandse en internationale premières.
VPRO Holland Festival Journaal. De VPRO doet dit jaar verslag van het Holland Festival in vier festivaljournaals met voorbeschouwingen en interviews. Alle uitzendingen zijn live en worden vanaf verschillende locaties uitgezonden.
zaterdag 31 mei, 17.25-18.00 uur (vanuit Muziekgebouw aan ’t IJ) Uitzending gemist? Klik hier. zaterdag 7 juni, 17.25-18.00 uur (vanaf Westergasterras) Uitzending niet gezien? Klik hier. zaterdag 14 juni, 17.25-18.00 uur (vanuit de Bijenkorf etalage) Gemist? Klik hier. zondag 22 juni, 20.25-21.00 uur (vanuit theater Carré). Aansluitend zendt de NPS live de slotvoorstelling van het Holland Festival uit, La Pasión ségun San Marcos van Osvaldo Golijov. http://hollandfestival.radio4.nl/page/home/ http://www.hollandfestival.nl/
Inmiddels is er nog meer uit de archieven van de Matinee te zien. Bijvoorbeeld Beethoven`s Eroica, Ravel`s Tweede pianoconcert , Dvorak`s 6e Symfonie, Berlioz Te Deum, Bizet Symfonie in C, Schönberg Verklärte Nacht, Mahler`s Tweede Symfonie, Ravel`s Daphnis et Chloé, Brahm`s 1e Pianoconcert, Roussel`s Bacchus et Ariane, Wagner`s Wesendonklieder, Ballade voor Edvard Grieg en John Adams Dharma at Big Sur.
Deze week is er helaas geen uitzending van de Matinee. Inmiddels is ook de concertuitvoering van het 1e Vioolconcert van Dmitri Sjostakovitsj door Sergey Khachatryan te bekijken.
Een groot orkest psycholoog, gesloten, eenzaam, een tiran, geliefd, een magiër. De meningen over de beroemde Oostenrijkse dirigent Herbert von Karajan lopen sterk uiteen. In deze documentaire vertellen collega dirigenten Mariss Jansons, Simon Rattle, Seiji Ozawa, solisten Christa Ludwig, Anne-Sophie Mutter, Jevgeni Kissin, Elisabeth Schwarzkopf, René Kollo en mensen uit zijn directe omgeving over hun relatie met deze bijzondere persoonlijkheid, die zijn tijd ver vooruit was. Ook Von Karajan is veel aan het woord, hij vertelt over zijn leven, zijn carrière, zijn concerten met o.a de Berliner Philharmoniker, waar hij 35 jaar chef-dirigent was We zien hem aan het werk, repeterend en fijn slijpend aan de klankvoorstelling - zoals hij die in zijn hoofd heeft - met zijn orkest. Repetities bij de Weense Staats opera waar onder Von Karajan’s leiding de opera’s weer in hun originele taal worden opgevoerd. De concerten en opera’s die hij dirigeert worden veelal opgenomen op plaat, film, televisie en video. Hij behoort tot de best verkochte klassieke musici met een record verkoop van 200 miljoen platen. Mede daardoor kon hij zich de levensstijl van een superster veroorloven. We zien hem als piloot in zijn privé jet, in zijn zeilboot en in zijn riante huis met vrouw en dochters.
Ook in de donkere jaren van de Tweede Wereldoorlog bleef hij dirigeren, hij was in 1933 lid van de partij geworden. Naar eigen zeggen was hij geen Nazi, maar zoals zo velen eerder een meeloper. Hij heeft na afloop van de oorlog twee jaar niet mogen dirigeren.
Vanzelfsprekend veel muziek (Negende Symfonie van Ludwig van Beethoven, Gustav Mahler, Giuseppe Verdi) in deze eerste documentaire uit een serie van drie dirigentenportretten. Volgende week 14 september ook Herbert von Karajan – Maestro for the Screen over zijn affiniteit met het medium film en televisie. En op 21 september:The Promise of Music een documentaire over de flamboyante jonge Venezolaanse dirigent Gustave Dudamel en zijn Simón Bolívar Jeugd Orkest.
Herbert von Karajan vond zichzelf de grootste dirigent van de wereld en wilde dat er meer mensen dan de drie duizend bezoekers per concert in de zaal zijn muziek konden zien en horen. Het medium televisie was daartoe bij uitstek geschikt. In één keer konden 20 miljoen kijkers tegelijk bereikt worden. Muziek èn beeld waren zijn grote passie. Karajan stond een intensivering van de klank door middel van het beeld voor ogen. In deze documentaire komen editors, filmmakers, cameramensen, TV producers, journalisten en producenten aan het woord, die in de loop der jaren met hem gewerkt hebben.
Von Karajan werkte samen met de beroemde filmregisseur Henri-Georges Clouzot. De film die Clouzot van de uitvoering van Verdi’s Requiem maakte beviel Von Karajan echter helemaal niet. Ook de samenwerking met de toen jonge regisseur Hugo Niebeling verliep uiteindelijk moeizaam door verschil van mening over de vernieuwende opname en montage van Ludwig van Beethovens Pastorale door Niebeling. Karajan monteerde de film later opnieuw. Uiteindelijk wist Von Karajan zoveel over de techniek van het belichten en opnemen van concerten dat hij zijn eigen bedrijf Telemondial oprichtte.
Von Karajan vond het zeer belangrijk hoe hij en zijn orkest overkwamen in beeld. Alles moest mooi zijn de belichting, de plaatsing van de musici en ook de musici zelf, baarden waren verboden en kale hoofden werden - tot grote ergernis van de musici -met een toupet bedekt. Von Karajan zelf was altijd prominent in beeld. Hij ging zelfs zo ver dat het orkest na de opnamen naar huis werd gestuurd en hij opnieuw playback ging dirigeren zodat de camera hem van alle kanten kon registreren. Bij de live opnamen waren de camerarepetities van groot belang en werd - om de kosten te sparen - in plaats van b.v. de Wiener Philharmoniker een amateur orkest ingehuurd om de camera instellingen door te nemen. Von Karajan was compromisloos wat de uitvoeringen en opnamen betreft, maar ook loyaal aan zijn mensen. De orkestleden ontvingen royalties van de opnamen en verdienden in die tijd meer door de verkoop van de films, dan als concertmusicus.
De documentaire Herbert von Karajan Maestro for the Screen kreeg in juni een Czech Crystal tijdens 45th International Television Festival Golden Prague.
Jong, gepassioneerd en met het uiterlijk van een rockstar is de 27 jarige Venezolaanse dirigent Gustavo Dudamel een snel stijgende ster. Hij is hot, overal waar hij concerten geeft zijn pers en publiek razend enthousiast. In de documentaire The Promise of Music zien we hem bezig met de voorbereidingen voor een tournee met Het Simón Bolívar Jeugd Orkest naar Bonn. Daar zal het orkest tijdens het Beethoven Festival 2007 in de Beethoven Halle o.a. de Eroica ten gehore brengen.
Dertig jaar geleden wilde dirigent, componist en econoom José Antonio Abreu sociaal werk en klassieke muziek zodanig combineren dat alle kinderen van Venezuela de kans kregen om muziekonderwijs te volgen en muziek te maken. Zo ontstond “Het Systeem” het grote onderwijsprogramma, dat kinderen een betere toekomst kon geven. Inmiddels zijn er 120 jeugdorkesten en 60 kinderorkesten in Venezuela. Eén van de jonge musici uit het orkest vertelt het zo: “El Sistema levert niet alleen goede musici, maar zorgt er ook voor dat de kinderen leren op een goede manier in het leven te staan, dingen samen te delen”. Veel kinderen komen uit de achterbuurten en moeten soms onder politiebegeleiding naar de plek komen waar hun orkest repeteert.
In de documentaire veel muziek, beelden van de repetities en gesprekken met de musici van het jeugdorkest en hun dirigent. En nog een stukje van het concert dat in Bonn gegeven werd op 27 augustus 2007, hèt evenement op het Beethoven Festival.
Gustavo Dudamel werd geboren op 26 januari 1981 in Venezuela en studeerde eerst viool en later compositie. Vanaf 1995 studeerde hij directie bij Rodolfo Saglimbeni en later bij José Antonio Abreu. In 1999 werd hij benoemd tot dirigent van het Simón Bolívar Jeugd Orkest. Hij won een aantal prijzen tijdens dirigenten-concoursen en trok de aandacht van beroemde dirigenten zoals Sir Simon Rattle en Claudio Abbado. Inmiddels dirigeert hij concerten en opera’s bij de belangrijkste orkesten ter wereld.
Deze week is er helaas geen uitzending van de Matinee. Wel is de Zaterdagmatinee van zaterdag 27 september LIVE op Radio 4 te beluisteren en staan hieronder een aantal previews voor de TV uitzending. Het programma: Berlioz. Les nuits d'été. Debussy. La chute de la maison Usher. Radio Kamer Filharmonie o.l.v. Kees Bakels. Cécile De Boever, sopraan. Helena Rasker, alt. Yves Saelens, tenor. Geert Smits en Henk Neven, bariton.
Het festival de Nederlandse Dansdagen presenteert op 3, 4 en 5 oktober in Maastricht een selectie van de beste dansvoorstellingen van het afgelopen seizoen. Tijdens het jaarlijkse Gala van de Nederlandse Dans worden traditiegetrouw de Zwanen (de VSCD Dansprijzen) voor de ‘meest indrukwekkende dansproductie’ en de ‘meest indrukwekkende dansprestatie’ uitgereikt. Dit jaar zal de avond spectaculair worden vormgegeven met live dans en films van regisseurs Peggy Olislaegers en Joost van Krieken. Het Gala is op zaterdag 4 oktober in Theater aan het Vrijthof in Maastricht en de NPS zendt op zondagmiddag een samenvatting van deze feestelijke avond uit.
Hadassah de Boer presenteert de avond en stelt de genomineerden aan ons voor. Dit jaar zijn dat in de categorie ‘meest indrukwekkende dansprestatie 2008’: Marisa Lopez(Het Nationale Ballet) Cecilia Moisio (Ann Van den Broek ) Roger Van der Poel (Nederlands Dans Theater II) Valentina Scaglia (Nederlands Dans Theater I)
En in de categorie ‘meest indrukwekkende dansproductie 2008’. Co(te)lette van Ann Van den Broek (vzw. WArd/waRD en Korzo productie) The Autopsy Project van André Gingras (Korzo producties) Vanishing Twin van Jiri Kylián (Nederlands Dans Theater I)
Naast het officiële gedeelte met de uitreiking van de Zwanen valt er tijdens het Gala natuurlijk ook van heel veel dans te genieten. Zoals speciale optredens van topgezelschappen Het Nationale Ballet (met een selectie uit het avondvullende ballet Don Giovanni van choreograaf Krzysztof Pastor) en Introdans (met Symphony in Three Movements van choreograaf Nils Christe).
Rudi van Dantzig Voeten op de Aarde /Tuin van Eros
NPS Matinee
Rudi van Dantzig is dit jaar 75 jaar geworden. De NPS zendt een aantal van zijn choreografieën uit. In de film Voeten op de aarde - een documentair portret van Rudi van Dantzig, geregisseerd door Paul Cohen - zien we hoe deze bekende Nederlandse choreograaf met twee dansers, Nicolas Rapaic en Victor Mateos Arellano van Het Nationale Ballet en acteur Felix Burleson, werkt aan een kort dansstuk voor de televisie Tuin van Eros. Van Dantzig gebruikte voor Tuin van Eros de muziek van het gelijknamige strijkkwartet van Louis Andriessen. De combinatie van de kwetsbare fase in het leven van Rudi van Dantzig en de muziek van Louis Andriessen heeft geleid tot een choreografie waarin erotiek en het onontkoombare besef van vergankelijkheid en afscheid op indringende wijze tot uitdrukking worden gebracht.
Van Dantzig noemt de creatie zelf een race tegen de klok, omdat hij in vijf repetitiedagen naar een choreografie van 15 minuten toe moet werken. De documentaire over het maakproces van Tuin van Eros en de situatie van Van Dantzig wordt gevolgd door het resultaat: de dansfilm, geregisseerd door Jellie Dekker.
TV productie: 2005.
Van Dantzig kreeg balletlessen van Ann Sybranda en Sonia Gaskell en debuteerde in 1952 als danser bij Gaskells Ballet Recital, het latere Nationale Ballet. Twintig jaar lang was hij artistiek leider van Het Nationale Ballet. In totaal maakte hij meer dan vijftig balletten - meestal met Toer van Schayk als ontwerper van decors en kostuums - waarmee hij dansers over de hele wereld wist aan te spreken, onder wie balletlegende Rudolf Nureyev. Balletten van Van Dantzig staan bij vele buitenlandse gezelschappen op het repertoire. Tot Van Dantzigs bekendste stukken behoren Vier letzte Lieder en Monument voor een gestorven jongen.
Een choreografie stralend van schoonheid en expressiviteit waarin Jiøí Kylián laat zien hoe hij tovert met bewegingen. Wings of Wax Wings is een onvergetelijk ballet, gedanst op een witte vloer met als enig decorstuk een boven het toneel ondersteboven hangende kale boom. Een grote zichtbare spot volgt nauwelijks merkbaar de dansers in hun bewegingen. Kylián laat in deze korte choreografie een enorme veelzijdigheid zien. Hij gebruikt de muziek van vier verschillende componisten: von Biber, Cage, Glass en Bach en bij iedere inzet van een nieuw muziekfragment veranderen ook de bewegingen van de acht dansers. Er is voortdurend sprake van contrasten: langzame bewegingen worden afgewisseld met heftige expressieve, wat een prachtige spanning teweegbrengen. Soms zijn de bewegingen zo gecompliceerd dat het oog nauwelijks kan volgen wat er allemaal gebeurt. Verrassend en spannend, nergens voorspelbaar. Toch lijkt het allemaal vanzelf te gaan bij de dansers van Het Nederlands Dans Theater met hun fenomenale techniek.
Choreograaf Jiøí Kylián behoort tot de wereldtop. Geboren in 1947 in Tsjecho- Slowakije, studeerde hij aan het Praags Conservatorium en in Londen. Hij werkte lange tijd bij het Stuttgart Ballet en was van 1978 tot 1999 artistiek directeur van Het Nederlands Dans Theater. In de jaren tussen 1973 en nu heeft hij 72 balletten voor het Nederlands Dans Theater gecreëerd. Kylián heeft meer dan 90 choreografieën gemaakt en zijn werken worden over de hele wereld uitgevoerd. Hij ontving talloze prijzen en onderscheidingen.
Wings of Wax dateert uit 1997 en heeft na al die tijd niets aan kracht verloren. Het ballet is nu voor televisie opgenomen, de televisieregie is in handen van Hans Hulscher.
Les Ballets C. de la B. werd wereldberoemd door hun surrealistische mix van hedendaagse dans, teksttheater en muziek onder het motto: ‘deze dans is van de wereld en de wereld is van iedereen'. De disciplines en achtergronden van de jonge artiesten van Les Ballets C. de la B. zijn heel verschillend. Ze komen uit alle windstreken om te dansen in deze eigenzinnige Belgische balletgroep, die nu meer dan twintig jaar bestaat. Oprichter, choreograaf en regisseur Alain Platel maakte een documentaire over de dansers en choreografen en gaat wezenlijk op zoek naar hun wortels en dus op bezoek bij hun familie. Dat levert niet alleen ontroerende beelden en gesprekken op in Burkina Faso en Vietnam, maar ook wordt duidelijk hoezeer emoties als verdriet en vreugde - uitgebeeld in hun voorstellingen - over de hele wereld begrepen worden.
De documentaire laat ook het werkproces, de repetities en voorstellingen zien van dit bejubelde gezelschap dat nog steeds sociaal geëngageerd is en regelmatig samenwerkt met artiesten uit landen waar het leven en de artistieke werkomstandigheden moeilijk zijn.
De film won de Dancescreen Award 2007 tijdens The 11th International Competition and Festival for Dance Films & Videos in Den Haag.
Deze week geen uitzending, volgende week Best of Dancescreen 2007. Wel is er zaterdag 1 november LIVE uitvoering van de achtste symfonie van Bruckner in de Zaterdagmatinee door het Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Jaap van Zwedenop Cultura en Radio 4 te zien en te beluisteren. Vanaf 31 oktober vind u op deze site en op Cultura een aantal previews van de repetities.
Vanuit de hele wereld werden in 2007 dansfilms ingestuurd naar het Dancescreen festival in Den Haag. Een aantal bijzondere dansfilms waaronder een aantal winnaars zijn uitgekozen voor uitzending deze herfst in NPS Matinee. Onder andere : Krishna’s Dancer. Three Minute Wonder Series: South East Dance heeft in nauwe samenwerking met Youth Dance England en Channel 4 een aantal korte dansfilms geproduceerd met jonge regisseurs en jonge dansers: Animalz - Do You See Me? - Night Practice - Stereo Step. Als laatste The Rain, een poëtische dansfilm uit Zweden.
Krishna’s Dancer De Duitse regisseur Dirk Hilbert filmde in India Krishna’s Dancer. Een hommage aan de tweeduizend jaar oude Noord Indiase danscultuur Kathak, die zich nog steeds ontwikkelt en evolueert. De jonge danseres Kasturi Mishra studeert al twintig jaar deze oude dansvorm. Ze groeide op in een milieu waar Kathak een onderdeel van het leven was. Ze studeert nog steeds onder de strenge leiding van haar vader Guru Pandit Chitresh Lal Mishra aan wie ze deze film heeft opgedragen. Zelf zegt deze gepassioneerde danseres dat als ze met dansen moet stoppen het ‘t einde van alles in haar leven zou betekenen. De film kreeg de prijs voor de beste documentaire.
_________________________________________________________________ Three Minute Wonder Series: South East Dance heeft in nauwe samenwerking met Youth Dance England en Channel 4 een aantal korte dansfilms geproduceerd met jonge regisseurs en jonge dansers. Vier korte dansfilms: Animalz - Do You See Me? - Night Practice - Stereo Step Animalz In Sergio Cruz’ film Animalz worden zestien jonge urban street dancers in de leeftijd tussen acht en veertien jaar aangemoedigd om het beest in hen naar buiten te brengen. De bekende streetdancer JP Omari was co choreograaf en de opnamen vonden plaats op prachtige plekken in het landschap rondom Brighton.
Do You See Me? Niets is wat het lijkt in de film Do You See Me? van regisseur Charlotte Miles. De film laat een uitvoering door Youth Dance Company, Young Anjali zien waarin zes vrienden rondhangen in hun stad en waar de voetgangers op het trottoir lijken te dansen. We zien alles gebeuren door de ogen van de dansers omdat gebruik is gemaakt van mini camera’s die op het lichaam gedragen worden. Filmster Tom Cruise gebruikte deze manier van filmen in zijn film Mission Impossible 3.
Night Practice Zeven acteurs/dansers van Coventry’s Kombat Breakers komen ’s nachts samen om te oefenen op het door schijnwerpers verlichte veld van een voetbalstadion. Er is geen coach te bekennen en dat zorgt voor zo’n gevoel van vrijheid en energie dat de jongens doen wat ze willen en de training verandert in een choreografie. Deze korte film van regisseur Susanna Wallin heeft een Dancescreen award gekregen voor Best Screen Choreography Under Five Minutes.
Stereo Step In Craig Viveiros’ film Stereo Step worden de dansgroepen London’s Impact en Birmingham’s Tru Street Dance samengevoegd tot een grote groep van vijftig jongeren. Zij dansen tussen de huizen en de pleinen. De camera volgt hen op de voet en zo lijken de streetdancers op reis te zijn door hun stad.
The Rain In de film van de Zweedse choreograaf en regisseur Pontus Lidberg is er sprake van regen, regen en nog eens regen. De choreografie, de setting, de muziek en de regen vullen elkaar aan in deze poëtische dansfilm. In een serie solo’s en duetten zien we mensen in verschillende periodes van hun leven. Relaties tussen hen beginnen en eindigen. Herinneringen van ontmoetingen vermengen zich met verlangens naar ontmoetingen die nog niet hebben plaatsgevonden. Langzaam worden de personages overspoeld door de beweging die een patroon zichtbaar maakt waar zij zich niet bewust van zijn. Toch zijn ze allemaal met elkaar verbonden, de regen raakt hen allen.
De documentaire Tea van filmmaker Frank Scheffer is voor een belangrijk deel gebaseerd op de opera Tea van de in New York wonende Chinese componist Tan Dun. In Tea Opera volgen de muziek van Tan Dun en de tekst van librettist Xu Ying het oude Book of Tea, waarin thee wordt beschouwd als metafoor voor de juiste manier van leven. Thee als spiegel van de ziel. Naast stukken uit de opera zijn er in de documentaire gesprekken met Tan Dun, Xu Ying en met Pierre Audi, die de opera regisseerde. We zien adembenemende beelden van theeceremonies, een Chinees poppenspel en landschappen, samengebracht in een even functionele als sierlijke montagestijl. Die stijl doet in alle opzichten recht aan Tan Duns sjamanistische kijk op het leven, waarin alles - een steen evengoed als een plant, een mens of een theeblaadje - een ziel heeft. Het sjamanisme heeft - zoals Tan Dun in de film zegt - richting aan zijn werk gegeven.
Tan Dun heeft tal van composities op zijn naam staan en won een Oscar voor zijn muziek voor de film “Crouching Tiger, Hidden Dragon”. Voor Frank Scheffer is muziek de rijkste kunstvorm. Het is dan ook niet verwonderlijk dat hij al tientallen jaren muziekdocumentaires maakt, die met muziek en musici te maken hebben. Zo maakte hij films over, Luciano Berio, John Cage, Karlheinz Stockhausen, Gustav Mahler, Frank Zappa, Louis Andriessen en Elliott Carter. Frank Scheffer heeft inmiddels veel prijzen gewonnen. Zo kreeg de film - Elliott Carter: A labyrith of Memory - in 2004 tijdens The Golden Prague twee prijzen toegekend.
Tea Documentaire.
Regie: Frank Scheffer Productie: AVRO, NPS, Frank Scheffer, Allegri Film Camera: Melle van Essen, Peter Mariouw-Smit, Joost van Gelder, Frank Scheffer Montage: Tom Fassaert Geluid: Pieter Guyt, Harold Jalving Muziek: Tan Dun, John Cage
Deze week is er helaas geen uitzending van de Matinee. Wel is er op zaterdag 22 september op radio 4 de Zaterdagmatinee: Radio Filharmonisch Orkest Roman Kofman dirigent Håkan Hardenberger trompet Gershwin An American in Paris Francesconi Hard Pace (opdrachtwerk van de Accademia Nazionale di Santa Cecilia i.s.m. de Göteborgs Symfoniker, het Philharmonisch Orkest van Bergen, Festival MITO Settembre Musica Torino/Milano en de ZaterdagMatinee – eerste uitvoering in Nederland) Sjostakovitsj Zesde symfonie
A Labyrinth of Memory – Deel 1 schetst de muzikale ontwikkeling van Elliott Carter tot 1950. Zijn werk werd sterk beïnvloed door de twee belangrijkste stromingen van het begin van de 20e eeuw, die van Stravinsky en Schönberg. Carter werd geboren in 1908, het jaar dat Schönberg de tonaliteit doorbrak en daarmee het modernisme in de muziek definitief introduceerde. Toen Carter de ‘Sacre du Printemps’ van Stravinsky voor het eerst hoorde, besloot hij componist te worden. Hij raakte bevriend met Edgard Varèse, die een grote invloed op zijn muzikale denken heeft gehad. De botsing tussen de Europese traditie en de Amerikaanse invloeden als Jazz vormde voor Carter geen obstakel, maar juist een bron van inspiratie. Op een unieke manier weet hij in zijn muziek een synthese tussen deze invloeden tot stand te brengen. In de film wordt dit toegelicht door muzikale coryfeeën als Pierre Boulez, Daniël Barenboim en Charles Rosen.
Elliott Carter is een van de belangrijkse Amerikaanse componisten van de 20e eeuw. Frank Scheffer raakte in 1982 gefascineerd door de hoge kwaliteit van zijn muziek en filmde hem vanaf die tijd regelmatig. In de loop der tijd hebben Carter en Scheffer een bijzondere band opgebouwd. Scheffer ziet Carter als ‘de laatste der Mohicanen’, de laatste componist die een continuïteit vormt met Bach, Mozart, Beethoven en Mahler. En het betreft hier geen Europeaan, maar iemand die zijn leven lang in New York heeft gewoond. Het portret van Elliott Carter is tevens een portret van de ontwikkelingen in de 20e eeuw, zowel op het maatschappelijke vlak als op het gebied van de kunst.
regie: Frank Scheffer producent: Allegri Film en NPS scenario: Frank Scheffer en Michaël Zeeman camera: o.a. Melle van Essen, Frans Bromet, René van der Eyck geluid: o.a. Ben Zijlstra, Harold Jalving editor: Riekje Ziengs lengte: 55 min
Deel 2 behandelt de ontwikkeling van Elliott Carter na 1950, waarin hij zijn muziek beziet als een reflectie van de democratische maatschappij waarin wij leven. De problematiek dat mensen moeten samenwerken en toch hun eigen individualiteit proberen te behouden. Hij ziet zijn composities als dramatische scenario’s voor muzikale uitvoeringen, waarbij de karakters van de verschillende instrumenten tot personages worden uitgebouwd. Hij symboliseert in zijn muziek het groeiende individualisme van de 20e eeuw. Opvallend is dat hij zich onttrekt aan iedere muzikale stroming binnen de moderne muziek. Kenners als Larry Stein, Daniël Barenboim, Charles Rosen en Pierre Boulez lichten zijn muziek toe.
regie: Frank Scheffer producent: Allegri Film en NPS scenario: Frank Scheffer en Michaël Zeeman camera: o.a. Melle van Essen, Frans Bromet, René van der Eyck geluid: o.a. Ben Zijlstra, Harold Jalving editor: Riekje Ziengs lengte: 55 min
Tan Dun geeft de avonturen van de Venetiaan Marco Polo tijdens zijn reis naar China gestalte als een ontdekkingstocht vol innerlijke en uiterlijke belevenissen. Gaandeweg wordt hij niet alleen geconfronteerd met historische figuren, maar ook met inwendige krachten, waaraan iedereen zich blootgesteld ziet die zowel geestelijke als fysieke barrières wil overwinnen. De opsplitsing van de titelrol in twee figuren is dan ook zeer goed te begrijpen, en de betekenis van de ondertitel ‘een opera in een opera’ wordt duidelijk uit de verbeelding van spirituele ervaringen zowel als de geografische reis, die beide tot doel hebben om via het heden uit het verleden voor de toekomst lering te trekken. Tegelijkertijd kan het werk worden gezien als een voortzetting van de compositorische reis van de componist zelf, die de verschillende culturen waarmee hij verbonden is, probeert te verenigen: een versmelting van westerse avant-garde met oosterse traditie.
Richard Wagner’s populairste opera Lohengrin in een concertante uitvoering in het Amsterdamse Concertgebouw. Uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest, het Groot Omroepkoor en solisten o.l.v. Jaap van Zweden. Tijdens de ZaterdagMatinee van 2 februari 2008 dirigeerde Jaap van Zweden zijn eerste grote Wagner project als chef-dirigent. Volgens de critici heeft hij zijn toets met glans doorstaan: “Van Zweden meldt zich met ‘Lohengrin’ bij Wagnerianen”, “Van Zweden laat Wagner vlammen” en “volmaakte beheersing van de partituur door orkest en dirigent”. Ook de zangers werden geprezen: sopraan Anne Schwanewilms (Elsa)was een “vocaal mirakel” en tenor Klaus Florian Viogt was “een exemplarische Lohengrin”. De basis voor het verhaal van de Zwaanridder is ontleend aan de Middeleeuwse legenden over de Heilige Graal en de versroman Parsival van Wolfram von Eschenbach. In deze opera gaat het over strijd, macht, liefde en trouw. Maar ook over de zwakheid van de mens (Elsa), die altijd meer wil weten dan is toegestaan waardoor de betovering verbroken wordt en de geliefde echtgenoot (Lohengrin) terug moet naar de Graalsburcht.
Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor o.l.v. Jaap van Zweden/ Klaus Florian Voigt (Lohengrin), Anne Schwanewilms (Elsa), Eike Wilm Schulte (Telramund), Marianne Cornetti (Ortrud), Ronnie Johansen (Heinrich), Geert Smits (Heerrufer)
Op donderdag 11 september 2008 is aan chef-dirigent Jaap van Zweden de eerste CD/DVD-box van het Lohengrinproject uitgereikt door Joop Daalmeijer, algemeen directeur van de NPS. De box bevat drie CD’s en twee DVD’s. Wagners Opera Lohengrin is opgenomen tijdens de ZaterdagMatinee. Daar traden op: het Radio Filharmonisch Orkest, het Groot Omroepkoor en een keur aan solisten. Het concert kreeg in de Nederlandse kranten lovende recensies. De box is uitgebracht op het Quattro Live label, waarin Radio 4, de omroepen en het MCO samenwerken. Vanaf eind december is de Lohengrinbox te koop als lezersaanbieding bij De Volkskrant. En uiteraard op de webwinkel van de Publieke Omroep.
Opera: Mozart - Die Entfürung aus dem Serail om 13.00 uur !
NPS Matinee
Zangspel uit 1782 van Mozart waarin de Spaanse edelman Belmonte zijn verloofde Konstanze wil bevrijden uit het harem van de Turkse sultan Bassa Selim. Hij wordt bijgestaan door bediendes Blonde en Pedrillo en tegengewerkt door harembeheerder Osim. Dit verhaal leert dat ook al in de 18e eeuw verschillen in de christelijke en islamitische cultuur tot spannende confrontaties leidden. Maar gelijkertijd legt Mozart de nadruk op universele menselijke gevoelens als liefde, trouw en vergevingsgezindheid. En Johan Simons weet daar, als toneelregisseur van huis uit, goed raad mee. Constanze, Pedrillo, Blonde en de anderen worden onder zijn leiding echte, herkenbare mensen.
De Nederlandse Opera
Regie: Johan Simons
Nederlands Kamerorkest o.l.v. Constantinos Carydis
Opera : Olivier Messiaen Saint François d’Assise om 12.50 uur !
NPS Matinee
Tijdens het Holland Festival in juni 2008 werd Saint François d’Assise van Olivier Messiaen van De Nederlandse Opera een overweldigend succes. Regisseur Pierre Audi, de cast, dirigent Ingo Metzmacher en het Residentie Orkest werden door de pers in binnen- en buitenland bejubeld. “Een wonder in het oeuvre van Audi”, “(…) as close to musical heaven as you could imagine.” Bij zijn enige opera, die in 1983 in wereldpremière ging, werd de gelovige katholiek Messiaen beïnvloed door talrijke geestelijke werken uit de Franse muziek van het begin van de 20ste eeuw. Het door de componist zelf geschreven libretto was voor hem als persoonlijke geloofsbelijdenis even belangrijk als zijn muziek. Dat de heilige Franciscus de titelrol kreeg toebedeeld, is te verklaren uit diens verwantschap met Christus. Conflictsituaties zijn bewust vermeden, en het geheel ontvouwt zich als een groots ritueel over de zin en het doel van het leven. Het eigenlijke drama speelt zich in het orkest af, en het in alle opzichten kolossale werk krijgt het karakter van een welhaast filosofisch discours over tijd en ruimte. Drie scènes spelen daarbij een grote rol: de verschijning van de engel, de genezing van de leproos en de vogelpreek.
De Nederlandse Opera Regie: Pierre Audi Residentie Orkest o.l.v. Ingo Metzmacher solisten o.a. Camilla Tilling (L’Ange), Rod Gilfry (Saint François), Hubert Delamboye (Le Lépreux), Henk Neven (Frère Léon), Tom Randle (Frère Massée)/ Decor en Licht: Jean Kalman Kostuums: Angelo Figus
Hoe is het om in een wereldberoemd orkest te zitten en twee jaar lang op tournee door Europa te zijn? NPS Matinee laat het contrast zien tussen de hectiek van een concerttournee en de enorme concentratie die wordt opgebracht tijdens de voorbereiding en uitvoering van Ein Deutsches Requiem van Johannes Brahms. 
Deze week is er helaas geen uitzending van de Matinee. 
"It is Bach seen through the prism of Brahms". Sir John Eliot Gardiner
De programmering van Ned 1 is naar Ned 2 verschoven i.v.m. uitzendingen van Studio Sport. 
Over liederen van Franz Schubert die georkestreerd zijn door beroemde componisten. De Duitse Bariton Matthias Goerne zingt liederen van Schubert - deze keer niet begeleid door één pianist maar door een heel orkest. 
L’enfant et les sortilèges kwam begin 20e eeuw in Parijs tot stand als muziek voor een ballet, maar er wordt zoveel in gezongen dat het stuk net zo goed zou kunnen doorgaan voor opera. 
Chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest, Jaap van Zweden dirigeert in de Zaterdagmatinee zijn eerste grote Wagner-project: de opera Lohengrin. Naast het concert in het Amsterdamse Concertgebouw vindt drie dagen later ook in Parijs een uitvoering plaats. NPS Matinee volgt de totstandkoming van deze bijzondere uitvoering vanaf de eerste repetities tot en met de uitvoering in Parijs. Beroemde solisten als sopraan Anne Schwanewilms en tenor Klaus Florian Vogt praten over hun rollen. 'Maestro' Jaap van Zweden vertelt over zijn interpretatie en aanpak. Ook komen kenners aan het woord over de opera zelf en de uitvoeringsgeschiedenis.
‘Houdt u van Brahms?’ Met deze slogan werden Brahmsliefhebbers in Nederland opgeroepen om te vertellen over hun favoriete componist. Velen gingen de uitdaging aan om uit te leggen wat Brahms, en in het bijzonder het 1e Pianoconcert, voor ze betekent. En dat valt niet mee. Er is veel te zeggen over noten, thematiek en historische achtergrond, maar hoe beschrijf je wat die muziek daadwerkelijk met je doet? Hoe breng je ontroering of extase onder woorden?
Eerste deel van een tweeluik over de Hongaarse-Joodse componist Gyorgy Ligeti die vorig jaar op 12 juni op 83-jarige leeftijd overleed. Hij wordt beschouwd als één van de grootste componisten van de 20e eeuw. Aan de hand van diverse uitvoeringen van zijn werk, interviews met dirigenten en musici en bijzonder archiefmateriaal van Ligeti zelf wordt de kijker meegenomen naar een wereld van onderdrukking en bevrijding, van klankwolken en mechanica, van humor en veeleisendheid.
Tweede deel van een tweeluik over de Hongaars-Joodse componist György Ligeti die vorig jaar op 12 juni op 83-jarige leeftijd overleed. Hij wordt beschouwd als één van de grootste componisten van de 20e eeuw. Aan de hand van diverse uitvoeringen van zijn werk, interviews met dirigenten en musici en bijzonder archiefmateriaal van Ligeti zelf wordt de kijker meegenomen naar een wereld van onderdrukking en bevrijding, van klankwolken en mechanica, van humor en veeleisendheid.
“Het is genieten om Mozarts mooiste blaaswerk de schitterende serenade Gran Partita mee te mogen blazen”. Blazers aan het woord over hun leven met muziek. Regisseur Jan Kelder zocht ze thuis op en praat met hen over de keuze van hun instrument die soms niet de eerste keus was, over Mozarts muziek en over hun werk
Ludwig van Beethoven componeerde twee missen. De Mis in C in 1807 en de veel grotere en wereldberoemde Missa Solemnis vijftien jaar later. De Mis in C schreef hij in opdracht van prins Nikolaus Esterházy II, die elk jaar een nieuwe mis liet uitvoeren op de verjaardag van zijn overleden vrouw.
Dat het geplande optreden van Joe Zawinul met het Metropole Orkest in de ZaterdagMatinee 26 januari 2008 niet plaats kon vinden, had niemand kunnen voorzien. Op 11 september 2007 overleed Zawinul, 75 jaar oud, in een ziekenhuis in zijn geboortestad Wenen. Besloten werd het ZaterdagMatinee concert in januari een “Tribute” te laten zijn aan de pianist en componist die altijd koortsachtig bezig was met schrijven en een belangrijke rol speelde bij de ontwikkeling van de jazzrock. 
Heel af en toe blijken er nog historische parels te bestaan: niemand had ooit van de Duitse componist Georg Gebel (1709-1753) gehoord. Totdat een paar jaar geleden zijn werk werd herontdekt. In de ZaterdagMatinee van 17 november j.l. werd de eerste uitvoering in Nederland van Gebels schitterende Johannes Passion door de Nederlandse Bachvereniging onder leiding van Jos van Veldhoven uitgevoerd. 
Wel op zaterdag 12 april om 22.47 uur op Nederland 2 Het Liszt Concours 2008. En beide finale avonden ( vrijdag en zaterdag om 20.15 uur) worden live uitgezonden op Cultura. 
In deze nieuwe NPS Matinee zoekt Henk van der Meulen de componist Hans Kox en zijn vrouw Hélène op in hun huis in Haarlem. We zien hem aan het woord over muziek, over zijn opvattingen t.a.v. het componeren. Maar ook over hoe de Tweede Wereldoorlog hem bepaald heeft. Als 14-jarige jongen maakte hij het bombardement tijdens de Slag om Arnhem mee, een gebeurtenis die diepe indruk op hem heeft gemaakt en zijn vertrouwen in de mensheid heeft geschaad. En Hans Kox vertelt over de strijd die hij heeft moeten leveren tegen de heersende muzikale opvattingen in de jaren zeventig: anders dan veel componisten van zijn generatie doorliep hij nooit een dodekafonische of seriële fase. Zijn eigenwijze houding heeft hem in die jaren tegenstanders opgeleverd, maar het tij is gekeerd, tegenwoordig is zijn muziek weer volledig geaccepteerd.
Elk jaar vindt op Paleis Noordeinde het Koninginnedagconcert plaats. In aanwezigheid van de Koninklijke familie treden dit jaar 90 jonge zangers van Kinderkoor Academie Nederland op. In diverse bezettingen zingen zij onder leiding van dirigent Silvère van Lieshout werken van Renaissance tot Louis Andriessen èn muziek van buiten Europa. 
‘Even verbluffend als ontroerend meesterschap’, ‘zeldzaam indringende vertolking’, ‘hij speelt alsof hij het wereldraadsel voor je oplost’, schreven de recensenten over de uitvoering van de jonge Armeense violist Sergey Khachatryan. Hij speelde op 15 maart jl. in de ZaterdagMatinee het Eerste Vioolconcert van Dmitri Sjostakovitsj. 
Voorafgaand aan de spannende finale uit Wenen - morgenavond 2e Pinksterdag om 23:00 uur - zendt de NPS vanmiddag een ingekorte versie uit van de speciale thema-avond: De Avond van de Jonge Musicus (eerder uitgezonden op 24 maart j.l.). 
Nederland is nooit een Sibeliusland geweest. In tegenstelling tot Groot Brittannië en de Verenigde Staten, waar de werken van de Jean Sibelius (1865-1957) veelvuldig en van harte worden uitgevoerd. 
“Conducting doesn’t tire me”
Het seizoen van de Matinee is afgelopen. Kijkt u vooral in ons archief waar steeds meer uitzendingen terug te zien zijn. 
Holland Festival 31 mei t/m 22 juni 2008
Inmiddels is er nog meer uit de archieven van de Matinee te zien. Bijvoorbeeld Beethoven`s Eroica, Ravel`s Tweede pianoconcert , Dvorak`s 6e Symfonie, Berlioz Te Deum, Bizet Symfonie in C, Schönberg Verklärte Nacht, Mahler`s Tweede Symfonie, Ravel`s Daphnis et Chloé, Brahm`s 1e Pianoconcert, Roussel`s Bacchus et Ariane, Wagner`s Wesendonklieder, Ballade voor Edvard Grieg en John Adams Dharma at Big Sur. 
Deze week is er helaas geen uitzending van de Matinee. 
Een groot orkest psycholoog, gesloten, eenzaam, een tiran, geliefd, een magiër. De meningen over de beroemde Oostenrijkse dirigent Herbert von Karajan lopen sterk uiteen. In deze documentaire vertellen collega dirigenten Mariss Jansons, Simon Rattle, Seiji Ozawa, solisten Christa Ludwig, Anne-Sophie Mutter, Jevgeni Kissin, Elisabeth Schwarzkopf, René Kollo en mensen uit zijn directe omgeving over hun relatie met deze bijzondere persoonlijkheid, die zijn tijd ver vooruit was.
Herbert von Karajan vond zichzelf de grootste dirigent van de wereld en wilde dat er meer mensen dan de drie duizend bezoekers per concert in de zaal zijn muziek konden zien en horen. Het medium televisie was daartoe bij uitstek geschikt. In één keer konden 20 miljoen kijkers tegelijk bereikt worden. Muziek èn beeld waren zijn grote passie. Karajan stond een intensivering van de klank door middel van het beeld voor ogen. In deze documentaire komen editors, filmmakers, cameramensen, TV producers, journalisten en producenten aan het woord, die in de loop der jaren met hem gewerkt hebben. 
Jong, gepassioneerd en met het uiterlijk van een rockstar is de 27 jarige Venezolaanse dirigent Gustavo Dudamel een snel stijgende ster. Hij is hot, overal waar hij concerten geeft zijn pers en publiek razend enthousiast. In de documentaire The Promise of Music zien we hem bezig met de voorbereidingen voor een tournee met Het Simón Bolívar Jeugd Orkest naar Bonn. Daar zal het orkest tijdens het Beethoven Festival 2007 in de Beethoven Halle o.a. de Eroica ten gehore brengen. 
Deze week is er helaas geen uitzending van de Matinee. 
Het festival de Nederlandse Dansdagen presenteert op 3, 4 en 5 oktober in Maastricht een selectie van de beste dansvoorstellingen van het afgelopen seizoen. 
Rudi van Dantzig is dit jaar 75 jaar geworden. De NPS zendt een aantal van zijn choreografieën uit. In de film Voeten op de aarde - een documentair portret van Rudi van Dantzig, geregisseerd door Paul Cohen - zien we hoe deze bekende Nederlandse choreograaf met twee dansers, Nicolas Rapaic en Victor Mateos Arellano van Het Nationale Ballet en acteur Felix Burleson, werkt aan een kort dansstuk voor de televisie Tuin van Eros. 
Een choreografie stralend van schoonheid en expressiviteit waarin Jiøí Kylián laat zien hoe hij tovert met bewegingen. Wings of Wax Wings is een onvergetelijk ballet, gedanst op een witte vloer met als enig decorstuk een boven het toneel ondersteboven hangende kale boom. Een grote zichtbare spot volgt nauwelijks merkbaar de dansers in hun bewegingen.
Les Ballets C. de la B. werd wereldberoemd door hun surrealistische mix van hedendaagse dans, teksttheater en muziek onder het motto: ‘deze dans is van de wereld en de wereld is van iedereen'. 
Deze week geen uitzending, volgende week Best of Dancescreen 2007.
Vanuit de hele wereld werden in 2007 dansfilms ingestuurd naar het Dancescreen festival in Den Haag. Een aantal bijzondere dansfilms waaronder een aantal winnaars zijn uitgekozen voor uitzending deze herfst in NPS Matinee. Onder andere : 
De documentaire Tea van filmmaker Frank Scheffer is voor een belangrijk deel gebaseerd op de opera Tea van de in New York wonende Chinese componist Tan Dun. In Tea Opera volgen de muziek van Tan Dun en de tekst van librettist Xu Ying het oude Book of Tea, waarin thee wordt beschouwd als metafoor voor de juiste manier van leven. Thee als spiegel van de ziel. Naast stukken uit de opera zijn er in de documentaire gesprekken met Tan Dun, Xu Ying en met Pierre Audi, die de opera regisseerde. We zien adembenemende beelden van theeceremonies, een Chinees poppenspel en landschappen, samengebracht in een even functionele als sierlijke montagestijl. Die stijl doet in alle opzichten recht aan Tan Duns sjamanistische kijk op het leven, waarin alles - een steen evengoed als een plant, een mens of een theeblaadje - een ziel heeft. Het sjamanisme heeft - zoals Tan Dun in de film zegt - richting aan zijn werk gegeven. 
Deze week is er helaas geen uitzending van de Matinee. 
A Labyrinth of Memory – Deel 1 schetst de muzikale ontwikkeling van Elliott Carter tot 1950. Zijn werk werd sterk beïnvloed door de twee belangrijkste stromingen van het begin van de 20e eeuw, die van Stravinsky en Schönberg. Carter werd geboren in 1908, het jaar dat Schönberg de tonaliteit doorbrak en daarmee het modernisme in de muziek definitief introduceerde. Toen Carter de ‘Sacre du Printemps’ van Stravinsky voor het eerst hoorde, besloot hij componist te worden. Hij raakte bevriend met Edgard Varèse, die een grote invloed op zijn muzikale denken heeft gehad. 
Deel 2 behandelt de ontwikkeling van Elliott Carter na 1950, waarin hij 
Tan Dun geeft de avonturen van de Venetiaan Marco Polo
Richard Wagner’s populairste opera Lohengrin in een concertante uitvoering in het Amsterdamse Concertgebouw. Uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest, het Groot Omroepkoor en solisten o.l.v. Jaap van Zweden. 
Zangspel uit 1782 van Mozart waarin de Spaanse edelman Belmonte zijn verloofde Konstanze wil bevrijden uit het harem van de Turkse sultan Bassa Selim. Hij wordt bijgestaan door bediendes Blonde en Pedrillo en tegengewerkt door harembeheerder Osim. 
Tijdens het Holland Festival in juni 2008 werd Saint François d’Assise van Olivier Messiaen van De Nederlandse Opera een overweldigend succes. Regisseur Pierre Audi, de cast, dirigent Ingo Metzmacher en het Residentie Orkest werden door de pers in binnen- en buitenland bejubeld. “Een wonder in het oeuvre van Audi”, “(…) as close to musical heaven as you could imagine.”